Primaire gegevens

Verschenen: 1947
Leestijd: 4 uur
Uitgelezen op: 12 febr 2000

Verantwoording van de keuze.

Ik heb dit boek gelezen omdat we onze presentatie over slapen hielden en daar paste dit boek goed bij.

Verwachting vooraf.

Ik verwachte dat dit een heel saai boek zou zijn en dat het me niet echt zou boeien.

Eerste reactie achteraf.

	Niet	Een beetje	Erg
Spannend		X
Meeslepend		X
Ontroerend			X
Grappig	X
Realistisch			X
Fantasierijk	X
Interessant		X
Origineel			X
Goed te begrijpen		X

Dit werk heeft mij aan het denken gezet ja/nee
Ik heb iets aan dit werk gehad ja/nee

Korte samenvatting

Samenvatting van de inhoud
De avonden beschrijft de belevenissen en gedachten van de 23-jarige Frits van Egters gedurende de laatste tien dagen van het jaar 1946. Deze dagen worden beschreven in tien hoofdstukken. Elk hoofdstuk één dag.
Frits is een nogal neurotische jongen, die bij zijn ouders met wie hij op gespannen voet leeft. Overdag slijt hij zijn tijd ‘op kantoor’, waarover we niet verder worden ingelicht dan dat hij er kaarten uit een bak haalt en ze er later weer in zet. De avonden en zijn verdere vrije tijd vult hij veelal met het bezoeken van vrienden. Deze vrienden zijn, zo blijkt uit allerlei gemeenschappe- lijke herinneringen, voor het grootste deel voormalige schoolvrienden. Frits heeft het gymnasium bezocht maar niet afgemaakt, en bij herhaling blijkt dat hem dat behoorlijk dwars zit. Wat hij daarna gedaan heeft, is even onduidelijk als zijn kantoorbezigheden.
Zo slecht als we over Frits’ werk worden geïnformeerd, zo nauwkeurig licht de roman ons in over zijn vrijetijdsbestedingen - en aangezien 22 tot en met 31 december onder meer twee weekenden, twee kerstdagen en oudejaarsdag omvat, is er nogal wat vrije tijd te vullen.
Thuis is Frits overwegend om te slapen of te eten. Veel andere redenen om daar te zijn, heeft hij overigens niet: gezelligheid is een schaars artikel in huize van Egters; zelfs de kerstdagen moeten het zonder de traditionele aankleding van een kerstboom of een speciale maaltijd doen. (De maaltijd op eerste kerstdag wordt, in tegenstelling tot die van de overige dagen, niet eens genoemd.) Regelmatig zijn zijn ouders uit, soms samen, soms ook gescheiden, klaarblijkelijk met ruzie. In het algemeen is de stemming weinig bemoedigend, al draagt Frits daar zelf zijn steentje aan bij. Als hij uitgaat, is dat, zoals hij zelf uitdrukt in hoofdstuk VIII, niet omdat hij ergens heen maar omdat hij ergens vandaan moet.
Het contact met zijn vrienden verloopt via gesprekken die grotendeels bestaan uit ‘sick jokes’ en cliché opmerkingen. Favoriet is het onderwerp ‘gruwelijke ziekten’, meer in het algemeen ‘lichamelijk verval’, waarbij van Frits’ kant vooral kaalhoofdigheid hoog genoteerd staat. Geleidelijk aan wordt duidelijk dat dit een soort ‘fluiten in het donker’-tactiek is: stilte beklemt en zolang er gepraat wordt, ook al is het nauwelijks communicatief of informatief, valt er geen stilte0. Evenzo wordt het des te duidelijker dat Frits zijn eigen angsten op deze wijze van zich af probeert te praten, door ze anderen aan te praten.
Tot in het tiende hoofdstuk lijkt er weinig verandering in deze situatie te komen, maar het slot laat een duidelijke wending ten goede zien. Bij grondige lezing blijkt die wending trouwens door allerlei details voorbereid te zijn. Frits, die toch niet geheel onontvankelijk is voor de schone kanten van het leven, en die zich al een aantal malen ‘gelukkig’ heeft gevoeld (onder andere na het horen van muziek van Bach en na het zien van de film ‘De groene weiden’), is gedurende de laatste dagen van het jaar steeds milder gestemd geraakt. Nadat hij op de zevende dag in kennelijke staat is thuisgekomen, laat hij zich positief uit tegenover zijn ouders (‘Weinigen waarderen jullie goedheid. Ik zie het’). Aan het slot van het laatste hoofdstuk is Frits, nu nuchter, andermaal verzoeningsgezind. Ook zichzelf beschouwt hij dan blijkbaar niet meer als ‘de mislukte’. Wanneer hij tenslotte in een diepe slaap valt, heeft hij zichzelf als vooruitzicht gesteld dat hij lééft, wat voor rampen en verschrikkingen er ook mogen komen.
Als houvast voor het vervolg vat ik de tien hoofdstukken in het kort nog eens samen.

1. ‘De lege uren, mompelde hij.’
   Zondag 22 december 1946. Frits is om kwart voor zes wakker geworden, maar slaapt weer in. Een nare droom over een dode in huis achtervolgt hem.
   Uiteindelijk staat hij even over half acht op, dan ‘wordt het geen bedorven dag’, maar hij brengt de dag toch grotendeels in verveling door. Zijn broer Joop, die even langs komt, wordt meteen over zijn kaalheid geattaqueerd. ‘s Avonds bezoekt hij zijn vriend Louis Spanjaard, met wie hij gekke verhalen uitwisselt. Om kwart over negen gaat hij weer naar huis, om bij zichzelf te constateren dat de dag volledig mislukt is. In zijn slaap heeft hij weer een angstdroom, waarin hij concludeert dat er geen uitkomst is.
2. ‘Jongere broer van Joop van Egters. De mislukte.’
   Maandag 23 december. Frits blijkt overdag op een kantoor te werken, maar over zijn bezigheden of belevenissen aldaar worden wij niet ingelicht. Na het eten gaat hij bij zijn broer Joop en diens vrouw Ina op bezoek, om gedrieën naar een reünie van het Berendsgymnasium te gaan: een gegarandeerd mislukte avond. Frits blijkt de school na de vierde klas te hebben verlaten, wat hem nog steeds dwarszit. Thuisgekomen zet hij, letterlijk, zijn tanden in een Latijns leerboek, misschien wel uit woede omdat hij dat een paar jaar eerder niet figuurlijk heeft gedaan. Hij valt in slaap, droomt weer, maar kan zich, als hij even wakker wordt, daar weinig meer van herinneren.
3. ‘Het is voor Pim, dus het beste is nog maar net goed genoeg.’
   Dinsdag 24 december. De enige keer dat we iets over kantoor vernemen. In de middagpauze koopt Frits een cadeautje voor het zoontje van Jaap en Joosje Elderer, en...
   
   
   
   [ Log in of registreer gratis om dit hele document te bekijken ]
   
   
   
   
   
   
   Reacties
   [post reply]
   
   Nog geen opmerkingen of toevoegingen op dit document geplaatst.
   Wil jij een bericht plaatsen dan kan dat door op "post message" te klikken.