Inleiding
Mijn profielwerkstuk gaat over Bovine Spongieuze Encepalopathie. Kortweg BSE, ook wel gekkekoeienziekte. Bij mij vorige onderwerp was het behoorlijk misgegaan met de benodigde informatie, en daardoor ben ik nu met BSE begonnen. Koeien hebben me altijd al wel geïnteresseerd, en nu deze crisis uitgebroken was leek het mij interessant om de economische kant er van te bekijken. Zo ben ik op het idee gekomen om mijn profielwerkstuk over economie te doen, met als onderwerp BSE. Mijn hoofdvraag is voluit: “Welke economische gevolgen zijn er voor de bedrijfstak van rundvlees in Nederland op de middellange termijn tengevolge van de BSE crisis?”.
De deelvragen die ik hierbij ga gebruiken zijn deze:
- Wat, waarom, hoeveel, en wat is het. BSE
- Hoe is de huidige regelgeving in Nederland om BSE te bestrijden?
- Wat zijn de kosten van de BSE crisis, en door wie worden deze kosten betaald?
- Hoe reageren de consumenten op de BSE crisis?
De eerste vraag geeft antwoord op alle vaagheden rond BSE, en ik leg er een beetje in uit hoe alles gegaan is. De tweede vraag gaat over de aanpak van de Nederlandse overheid om de crisis aan te pakken. De derde vraag gaat over de kosten, maar dit is niet goed gegaan, omdat de Mond- en Klauwzeer crisis is uitgebroken, en dat zorgde voor veel lastige punten wat de kosten betreft. De vierde vraag is gegis geworden, mede door de uitbraak van MKZ, en omdat het natuurlijk altijd gissen blijft wat de concument zal doen. Maar ik heb geprobeerd het zo duidelijk mogelijk neer te zetten hoe het zou kunnen gaan.
Als laatste maar zeker niet als minst belangrijkste zou ik één iemand willen bedanken, en dat is mijn begeleider meneer Kempen. Ik weet dat ik heel lastig ben geweest in het proces van het maken van dit werkstuk, en daarom ben ik des te mer dankbaar dat meneer Kempen me toch van het begin tot het eind begeleid heeft. Iets wat ik misschien niet altijd even prettig vond, maar het was zeker wel nodig, omdat ik anders waarschijnlijk niet zo ver gekomen zou zijn.

Ferdinand van der Wel



Hoofdvraag
Welke economische gevolgen zijn er voor de bedrijfstak van rundvlees in Nederland op de middellange termijn tengevolge van de BSE crisis?

Deelvragen
Wat, waarom, hoeveel, en wat is het. BSE
Hoe is de huidige regelgeving in Nederland om BSE te bestrijden?
Wat zijn de kosten van de BSE crisis, en door wie worden deze kosten betaald?
Hoe reageren de consumenten op de BSE crisis?


Plan van Aanpak
In mijn oorspronkelijke plan van aanpak had ik een heel eind vroegeer klaar geweest, dit is een ietwat aangepaste versie. Ik heb me er niet echt aan gehouden, want het lukte mij niet goed om uit mezelf te gaan schrijvenm als het nog niet per sé nodig was, als ik het moest laten zien.

Week 8&9 10 uur
Informatie zoeken.
Week 10 5 uur
Deelvraag 1 maken
Week 11 5 uur
Deelvraag 2 maken
Week 12 5 uur
Deelvraag 3 maken
Week 13 5 uur
Deelvraag 4 maken
Week 14 6 uur
Hoofdvraag maken
Week 15 2 uur
Afronden en inleveren


Logboek
Mijn oorspronkelijke keuze voor mijn profielwerkstuk was de vraag of de Koninklijke Olie/Shell geld verdiende aan de prijsveranderingen de afgelopen tijd. Nadat ik een tijdje informatie aan het zoeken was bleek het dat de Shell geen ‘gevoelige’ informatie af wilde staan aan een scholier. En dat was juist de informatie die ik nog nodig had om mijn werkstuk te kunnen maken. Door dit probleempje heb ik in overleg met meneer Kempen besloten een ander onderwerp te kiezen, en wel de BSE crisis. Door de gesprekken en het zoeken ben ik toch een uur of 10 kwijtgeraakt aan het vorige onderwerp.


Week 8 6 uur
Gesprek meneer Kempen.
Logboek en bronnenboek niet helemaal in orde, toch verder.

Week 9, vakantie. 10 uur
Informatie geïnventariseerd.
Ik ben erachter gekomen dat ik veel specifieke informatie mis.
Op zoek gegaan naar deze informatie, grotendeels gevonden.

Deelvraag 1 en 2 geschreven in klad.
De tijd die in het zoeken en het “informatie-in-een-deelvraag-stoppen” ging zitten is mij heel erg tegengevallen.
Als ik eerlijk ben moet ik zeggen dat ik het heel erg onderschat heb.

Week 10 tentamenweek 4 uur
Deelvraag 3 geschreven.
In het leren van de tentamens ging meer tijd zitten dan verwacht.

Week 11 4 uur
Begonnen met deelvraag 4, maar doordat ik nog wat informatie moet krijgen nog niet mee klaar.
Wel aardig op weg.

Week 12&13 8 uur
Deelvraag 4 gemaakt en verbeterd.





Deelvraag 1
Wat en waarom, hoeveel, en wat is het. BSE

Wat?

Wat is de overeenkomst tussen scrapie, BSE en CJD?

Scrapie is een ziekte die alleen bij schapen voorkomt. Scrapie is een ziekte in de hersenen van een schaap die veroorzaakt word door het muteren van prionen bij de voortplanting. Een foutje in de evolutie. Schapen met scrapie zullen vroegtijdig doodgaan, zij zullen dus zeker niet de sterksten worden. Van een andere kant gezien is het juist een middel van de evolutie om de sterksten onder de schapen uit te zoeken, zodat er een beter schapenras ontstaat. De evolutietheorie gaat uit van mutaties die toevallig positieve effecten hebben. Zo heeft Charles Darwin het verteld in zijn boek, The Origin of Species by Means of Natural Selection, dat ongeveer anderehalve eeuw geleden geschreven is. Maar nu terug naar scrapie, DNA is opgebouwd uit eiwitten, en een prion is een soort eiwit. Doordat er mutaties kunnen optreden bij de voortplanting is er ook de kans dat er iets gebeurd met de prionen in de hersenen van een schaap. Bij scrapie is er iets gebeurd met deze prionen. Door een mutatie komt er een ophoping van prionen die de ziekte scrapie veroorzaakt. Bij dieren gaat dit om verslechterende controle over het lichaam wat uiteindelijk leidt tot de dood.
Toen scrapie ontdekt werd is er vrijwel meteen een onderzoek vanuit de Engelse overheid gestart naar het gevaar van scrapie voor mensen. Uit dit onderzoek van P. P. Libenski en Sir R. Southwood is gebleken dat mensen ook een prionziekte kennen, maar dat deze niet gekregen kan worden door het eten van met scrapie besmet schapenvlees. Bij mensen gaat het om de ziekte van Creutzfeld-Jakob. (CJD, dit komt van Creutzfeld-Jakob Disease). CJD kan niet veroorzaakt worden door scrapie, maar het kan spontaan ontstaan. Dit is het geval bij ouderdoms-CJD. Dan krijgt een mens zonder aanwijsbare reden CJD. Maar het kan ook komen door indirecte besmetting van scrapie. Alleen is er dan nog een tussenstap, want de mens is niet vatbaar voor scrapie. In 1996 is in Groot Brittanië in een diep onderzoek het verband vastgesteld tussen BSE en CJD. BSE is de gekkenkoeienziekte, een prionziekte bij koeien. BSE staat voor Bovine Spongieuze Encephalopathie, en dit betekend een sponsachtige hersenaandoening bij runderen. Hoe de besmetting en doorgave bij BSE in de praktijk werkt heeft R. M. Barlow, hoogleraar aan de University of California in San Fransisco aan weten te tonen.Dat wil zeggen, een zeer goed mogelijke theorie. Uitsluitend bewijs is er niet, maar de theorie van Barlow is wel algemeen geaccepteerd. Dat blijkt uit een publikatie in The Times als een reactie op de theorie van Barlow. Deze ziekte is het zelfde als scrapie bij schapen en CJD bij mensen. Maar het bijzondere aan BSE is dat mensen wel vatbaar zijn voor CJD door besmetting via BSE, en dat een koe BSE kan krijgen door bijvoeren met met scrapie besmet diermeel. Diermeel is het product dat verkregen word bij het vermalen van slachtafval en dode dieren. Diermeel werd door diervoeders verwerkt omdat het relatief goedkoop was, en voedzaam. Dat door diermeel de prionziekte overgedragen kon worden was niet bekend toen het gebruikt werd. Het is inmiddels al door de Europese Commissie verboden. Helemaal bewezen is het niet dat BSE CJD veroorzaakt, maar men gaat er zoals al eerder gezegd, wel van uit. Het is heel moeilijk te achterhalen waardoor CJD komt omdat de ziekte een incubatietijd heeft van tussen de 4 en 40 jaar. Men gaat er van uit dat BSE door het eten van risicodelen van een rund overdraagbaar is. De risicodelen van een rund zijn de hersenen, darmen, amandelen, de ogen en de ruggenmerg (te zien op het bovenste plaatje op de voorpagina). In deze delen zijn veel prionen aanwezig, en daardoor ook veel mogelijke ziekteverwekkers.

Waar en wanneer?

Waar kwam de BSE vandaan, en hoe en waneer is deze verspreid?

In het NRC Handelsblad is een overzicht gepubliceerd geweest over de verspreiding, en die staat hieronder, waarbij ik er wat meer bij vertel. In de vroege jaren tachtig is scrapie waarschijnlijk tot BSE geworden. Dit door het voeren van beendermeel van besmette schapen aan runderen. Eind 1984 is in Groot Brittanië voor het eerst een geval van BSE geconstateerd. De dierenarts die het dier onderzocht vermoedde een ‘overgesprongen’ variant van scrapie. Na onderzoek is eind 1986 in Groot Brittanië BSE officieel erkend als ziekte, ook wel de gekkekoeienziekte genoemd. Als dan de regering een jaar later pas ingelicht word over BSE blijkt ongeveer gelijktijdig uit onderzoek dat BSE zeer waarschijnlijk alleen overdraagbaar is door beendermeel. En dat BSE zeer vermoedelijk door beendermeel ontstaan is, beendermeel van met scrapie besmette schapen. In juli 1988 worden alle koeien die de verschijnselen van BSE vertonen afgmaakt en vernietigd. Ook verbied de regering het verwerken van afval van zieke koeien in veevoeder. Ook mag er geen slachtafval meer in voedsel voor mensen meer verwerkt worden. In 1992 komt de Britse regering er via controleurs achter dat de regelgeving die BSE zou moeten indammen en terugdringen op zeer grote schaal door de Briste slachthuizen word overtreden. Doordat de regels niet nageleefd werden is BSE wijd verspreid geraakt. In 1995 overlijd het eerst bekende slachtoffer van CJD, Stephen Churchill. Hoeveel mensen er dan al besmet geraakt zijn is niet bekend, doordat CJD een incubatieperiode van 4 tot 40 jaar kent. En ook is er niet bekend hoeveel mensen er al aan CJD overleden zijn zonder dat er bekend is waaraan ze daadwerkelijk overleden zijn. In 1996 word het voor 30 maanden verboden om beendermeel door vevoeders te verwerken, dit om het beendermeel totaal uit de voedselketen te krijgen. Begin 1997 word het eerste BSE geval in Nederland ontdekt, de koe Anja 3. Totale vernietiging word uitgevoerd, om verdere verspreiding te voorkomen. Het in 1996 ingevoerde verbod op rundvlees uit Engeland word in 1999 opgeheven, maar Frankrijk blijft het importeren verbieden. In oktober 2000 komt een rapport uit van de Britse overheid over BSE. In een documentaire op BBC verwijt de woordvoerder van een consumentenbond de Britse regering het publiek te hebben misleidt, en dat men veel te genadig is voor de betreffende ambtenaren. Ook word in deze maand voor het eerst BSE ontdekt in Frankrijk en Duitsland. In Duitsland word direct een totaalverbod op beendermeel ingevoerd. Tegen het eind van 2000 zijn er 179.000 runderen volgens het NRC Handelsblad met BSE vastgesteld, maar men vermoedt dat er zo’n miljoen BSE runderen geweest zijn. Deze zijn allemaal in de voedselketen terecht gekomen. Officieel zijn er nu 84 mensen met CJD, de menselijke variant van BSE, bekend. De totale omvang is niet duidelijk, en zal...








Nog geen opmerkingen of toevoegingen op dit document geplaatst.
Wil jij een bericht plaatsen dan kan dat door op "post message" te klikken.