De zondvloed
Brouwers, Jeroen
Geplaatst op Zaterdag 20 januari 2001
Plaats van uitgave, jaar van uitgave, jaar eerste druk:
de Arbeiderspers, Amsterdam, 1988, 1988
Samenvatting van de belangrijkste gebeurtenissen:
In De zondvloed vertelt een schrijver globaal het verhaal van de eerste 33 jaren van zijn leven. Er zijn dan vijf boeken van hem verschenen. De eerste vier waren geen succes; de oplagen liggen nog op grote stapels in het magazijn van de uitgeverij. Zijn vijfde boek, een novelle, zorgt echter voor een doorbraak; sommige critici noemen het zelfs een meesterwerk. Als gevolg daarvan komt een televisieploeg bij hem langs om opnamen te maken voor het programma "In het voetspoor van…". Hij woont op dat moment alleen in een verwaarloosd huis middenin een dennenbos. Het interview dat bij die gelegenheid met hem gemaakt wordt, vormt de rode draad door het boek.
Hij is geboren in Nederlands-Indië, enkele jaren voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Met zijn moeder heeft hij in een Japans interneringskamp gezeten. Uit die periode herinnert hij zich onder meer nog de eindeloze appèls en de dagelijkse plicht tien vliegen te vangen. Als hij aan Indië terugdenkt, is dat echter vooral aan de korte tijd dat ze, na de bevrijding, in Balikpapan (Borneo) woonden. Temidden van de chaos die de oorlog had achtergelaten, lag daar zijn "paradijs". Hij doelt daarmee op zijn "Geheim Verblijf" (ook wel: "Geheim Schrijfhuis"), de restanten van een door brand verwoest huis in het oerwoud achter de hut die zij bewoonden. Daar ging hij zo vaak hij kon heen, omdat hij zich daar één voelde met de natuur. De enige die hij er verder toeliet, was Melati, een dessameisje van zijn leeftijd, dat hij vanwege haar spitse gezicht "Tikoes" (muis) noemde. Bijna twee jaar lang was zij zijn vriendinnetje, tot ongenoegen overigens van zijn ouders, voor wie zulke intieme contacten met de inlanders geen pas gaven. Zij zagen hem liever met de wat oudere Yvonne spelen, ook een blanke en daardoor veel beschaafder en fatsoenlijker dan tikoes. Maar Yvonne wekte met haar autoritaire optreden en haar opdringerige seksualiteit alleen zijn afkeer op.
In 1947 was hij met zijn moeder gerepatrieerd. Zijn grote broers waren dat al eerder en zijn vader zou later komen. Aan de bootreis bewaart hij voornamelijk nare herinneringen, vooral aan de "doop" door Neptunus ter hoogt van de evenaar. Eenmaal in Nederland had zijn moeder hem op een strenge kostschool in Den Bosch gedaan. Het bleek haar bedoeling, dat hij eens flink werd "bijgeschaafd", want de laatste paar jaren in Indië hadden volgens haar een halve wilde van hem gemaakt. Aan de broeders was dit wel toevertrouwd. De pupillen moesten veel en mochten weinig. Vooral hun ontluikende seksualiteit werd aan banden gelegd. Wie betrapt werd op "onkuise" handelingen, moest voor straf een minuut onder een ijskoude douche. De hoofdfiguur woonde van zijn tiende tot zijn zeventiende op het internaat en raakte er meer met de hel dan met het leven vertrouwd. In deze jaren schiep hij zich een gedroomde geliefde, die hij Nachtschade noemt.
Mede als gevolg van het strenge kostschoolleven wist hij niet hoe hij zich, eenmaal "vrij", tegenover vrouwen moest gedragen, laat staan dat hij een meisje durfde aanspreken. Daarom was hij een relatie begonnen met het eerste meisje dat hém aansprak. Zij heette Laura en werkte als leeszaalassistente in de openbare bibliotheek waar hij zijn vrije tijd grotendeels doorbracht. Ze waren getrouwd en hadden twee kinderen gekregen, een meisje en een jongen. Een succes was hun huwelijk echter niet geworden. Laura was (seksueel) gevormd door de lessen van de nonnen en dat betekende onder meer dat gemeenschap alleen tot doel mocht hebben kinderen voort te brengen; van genieten kon geen sprake zijn. In geen enkel opzicht leek zij op zijn gedroomde geliefde en na zes jaar had hij met haar gebroken. Hij wa toen 33 en had het gevoel in alle opzichten te zijn vastgelopen. Daarom had hij zich teruggetrokken in een verlaten huis ergens in een groot bos. Daar woont hij nog steeds en brengt zijn dagen door met mateloos veel drinken en slapen. Alleen af en toe komt hij de deur uit om in zijn auto door de omgeving te razen. Dan moet hij even de stilte ontvluchten. Eén keer heeft Laura hem opgezocht, met de kinderen. Zij had het adres gekregen van zijn uitgever en probeerde hem weer mee naar huis te lokken. Tevergeefs.
Als de uitgever aandringt op een snelle correctie van de drukproeven van zijn vijfde boek, besluit hij ze te gaan brengen. Terwijl hij onderweg is naar de bewoonde wereld, stopt hij om een gestrande automobiliste een lift te geven. Zodra hij haar ziet, herkent hij in haar zijn gedroomde geliefde. Nachtschade is eindelijk gekomen. Het meisje herkent hem als schrijver en ook dat is nieuw voor hem. Het lijkt van beide kanten liefde op het eerste gezicht. Zij leidt hem naar een bungalowpark ergens in de Zuidhollandse duinen, waar ze een vakantiewoning kraken en twee zeer intieme dagen beleven. Voor het eerst sinds hij Balikpapan verliet, voelt hij zich gelukkig.
Dan besluit zij weer terug te gaan naar haar man. Zij is bij hem weggegaan omdat het leven haar benauwde, maar ze zijn nog steeds getrouwd en dat schept verplichtingen. De hoofdfiguur keert terug naar zijn woning in het...
Reacties
Nog geen opmerkingen of toevoegingen op dit document geplaatst.
Wil jij een bericht plaatsen dan kan dat door op "post message" te klikken.



