Kort Amerikaans
Wolkers, Jan
Geplaatst op Zaterdag 06 januari 2001
VERKLARING: De titel slaat terug op het haarmodel van de hoofdpersoon Erik; hij heeft zeer kort geknipt haar, waardoor het litteken op zijn slaap zichtbaar wordt. Hij houdt zich hiermee erg bezig en dat is de reden dat hij in een isolement raakt.
SCHRIJVER EN ACHTERGRONDEN: Jan Wolkers is geboren in 1925 in Oegstgeest. Hij komt uit een gereformeerd gezin, waarvan de ouders een levensmiddelen winkel bezaten.
Na de lagere school heeft hij enkele jaren op de Mulo gezeten. Van 1939 tot 1943 heeft hij verscheidene baantjes gehad zoals dierenverzorger en tuinjongen. In 1943 duikt hij onder in Leiden.
Na de oorlogsjaren gaat hij naar de schilder- en tekenacademie Ars Aemula Naturae.
Hij heeft een broer Gerrit J. die in 1944 sterft aan difterie. Zijn zus Lia studeerde van 1949 tot in 1953 beeldhouwkunst in Amsterdam aan de Universiteit voor Beeldende Kunsten. In 1957 werkt hij voor de beroemde Zadkine in Parijs en daar begint hij met schrijven. Hij heeft een wild liefdesleven gehad met drie huwelijken, waarvan het laatste met Karina Gnirep. Hij heeft vier kinderen; Eric, Jeroen en een tweeling en woont sinds 1980 op Texel.
In 1970 bezocht Jan Wolkers Indonesië en is daar losgeraakt van het gereformeerde geloof; hij heeft een anti-kapitalistische en anti-kolonialistische visie op de wereld.
Zijn werken bevatten veel autobiografische elementen, die in een fictieve omgeving worden geplaatst. Hij heeft ontzettend veel werken gemaakt waaronder Kurt Amerikaans en Turks fruit, die beiden ook verfilmd zijn.
DE DRUK: achtste druk in november 1963.
UITGEVER: Meulenhoff te Amsterdam.
KAFT: Op de kaft staan in grote zwarte letters de naam van de schrijver en de titel van het boek en de naam van de uitgever. Op de achtergrond zijn allemaal figuren geschilderd in de kleuren paars en oranje.
VERDELING VAN HET BOEK: Het boek bestaat uit 19 titelloze hoofdstukken en heeft 185 bladzijden.
THEMA: Een vergeefse poging om de eenzaamheid te doorbreken en de onontkoombaarheid van de dood.
MOTIEVEN: - Het litteken dat symbool staat voor isolement, geschondenheid, onheil en het uitgestoten zijn.
- De kleuren, die volgens de theorie van de Spin, alles op aarde houden i.p.v. de zwaartekracht.
-De eenzaamheid die wordt versterkt door het onderduiken.
PERSPECTIEF: Het boek is geschreven in de personale vertelsituatie, waarin de Hij-persoon Erik van Poelgeest is.
ACHTERGRONDEN VAN HET BOEK: Door de vele korte zinnen die worden gebruikt is het boek niet moeilijk te lezen. Er is sprake van zeer zintuiglijke en openhartige taal, vooral met betrekking tot seksualiteit, maar ook m.b.t. de bijbelse taal die nogal eens door de vader van Erik wordt gebruikt.
Het boek behoort tot de stroming van moderne Nederlandse literatuur, geschreven in 1961. Een belangrijke rol in het werk van Wolkers spelen de crisistijd rond 1930, omdat dit zich in zijn crisistijd afspeelde, net zoals de Tweede Wereldoorlog en de strijd in Indonesië. Ook het calvinistisch/gereformeerde middenstandsmilieu heeft invloed gehad op zijn werken.
De genre waartoe dit boek behoort is een psychologische roman met autobiografische trekken.
SAMENVATTING: Het boek begint met de gebeurtenis dat Peter een vriend van Erik van Poelgeest wordt meegenomen door de Duitsers bij een razzia. Diezelfde avond meldt Erik zich aan bij een teken- en schilderacademie, waar hij graag smiddags aan savonds zou komen schilderen. De leider van de academie, Van Grouw is een NSB-er, evenals de andere leerling Kees, die door iedereen de Spin wordt genoemd.
s Morgens werkt hij bij een jonkheer in een atelier waar hij samen met de blonde jodin Elly lampekappen beschildert. Zij zit bij de jonkheer en zijn vrouw ondergedoken.
De volgende dag gaat Erik voor het eerst naar de academie, waar hij als hij niemand ziet op verkenning uitgaat. Op de wankele zolder, die als bergruimte dient, vindt hij allerlei oude schilderijen. Daar vindt Erik ook de gipsen torso van een Griekse Venus, waarmee hij de liefde bedrijft! Dit is een gebeurtenis die te verklaren is, door het feit dat Erik zich altijd alleen voelde en behoefte had aan de volmaakte vrouw.
Beneden hoort hij geluiden en hij gaat zachtjes naar onder, daar bespiedt hij van Grouw in een W.A. uniform.
Iedere middag treft hij zijn moeder in de stad, die hem altijd een pannetje met warm eten...
Reacties
Nog geen opmerkingen of toevoegingen op dit document geplaatst.
Wil jij een bericht plaatsen dan kan dat door op "post message" te klikken.



