Bijna iedereen kent hem en is zo aan zijn bestaan gewend geraakt dat hij bijna niet meer opvalt. Toch valt het gelijk op als er eens één kapot is. De gloeilamp maakt het grote verschil tussen licht en donker en bestaat al zo’n 100 jaar. Eigenlijk werkt hij volgens een heel eenvoudig systeem.


De werking

In het bolletje van de lamp (de glasballon) zit een gloeidraad.
Deze draad is gemaakt van het harde metaal wolfraam. Zodra
je de lamp aanzet, komt er stroom in de gloeidraad. De gloei-
draad komt onder spanning te staan en gaat gloeien. Dit neem
je waar als licht. Helaas kan dit proces niet eeuwig doorgaan.
Het wolfraam smelt uiteindelijk door, als het lang onder spanning
staat. Dit merk je als je een bijna kapot lampje aanzet; er is een
lichtflits te zien en je hoort een harde tik, ..en dan is het donker.
De spanning die vrijkomt als de lamp wordt aangezet is te groot
voor de al bijna gesmolten gloeidraad. De draad breekt in tweeën
en dan springt er nog een laatste vonk over tussen de uiteinden.
Deze vonk zorgt voor de harde tik en de laatste lichtflits. Een lamp die ‘op’ is, ziet er een beetje zwart uit. Dit komt doordat er een beetje roet vrijkomt, dat aan de binnenkant van de gasballon gaat zitten.


Lampen, lampen, lampen

De gloeilamp die we allemaal kennen is natuurlijk het peertje. Zoals hierboven uitgelegd is berust zijn werking op het laten gloeien van het metaal wolfraam. Er bestaan echter nog een heleboel andere lampen. Zij komen uit de familie van de gasontladingslampen. Deze lampen hebben een hoger lichtrendement dan gloeilampen hebben. Gasontladingslampen geven licht als er elektrische stroom door een gas of damp geleid wordt. De kleur van het licht hangt af van de soort gas die in het lampje zit. Zo geeft een kwiklamp, waarbij de stroom door kwikdampen geleid wordt, een blauw licht. Ook bestaan er natriumlampen, die gelig licht geven. Natriumlampen worden vaak gebruikt als straatverlichting.
Een andere gasontladingslamp, die erg bekend is, is de TL-buis. Deze lamp is een zogenoemde fluorescentielamp. De binnenkant van de buis is voorzien van een dunne laag fluorescerend materiaal. Dit materiaal zet straling met een kleine golflengte om in straling met een grotere golflengte. De fluorescentielaag zet de niet-zichtbare ultraviolette straling om in zichtbaar licht. Een fluorescentielamp heeft dus een hoger lichtrendement dan bijvoorbeeld een gewone natriumlamp.


De uitvinder van de gloeilamp

Edison (1874-1931) staat bekend als een groots uitvinder. Hij werd geboren in Milan, Ohio. Aangezien Thomas Alva Edison gehoorproblemen had, ging hij niet erg lang naar school. Toch leerde hij thuis veel, van zijn moeder en uit...

kokosnootman 03 mei 2007 @ 21:23 uur Deze Duitser is Heinrich Göbel (1818-1893). michaeljordan 10 oktober 2004 @ 21:56 uur In 1854 had de Duitse emigrant in New York zijn klokkenmakerwinkel reeds met door hem ontwikkelde kooldraad gloeilampen verlicht en was de sensatie van de stad. Ook al was hij niet in staat om dit commercieel uit te buiten, zo vocht hij toch het patent van Edison aan. In 1893 kenden de rechter in New York hem de eer van de uitvinding van de gloeilamp toe.