Befgajes


Hij kreeg drie kerstbomen terwijl hij erop had gerekend ’n douw van twee jantjes te krijgen. Het liefst zou hij voor een aantal jennen zijn opgegaan, maar dat zat er deze keer niet in. Drie kerstbomen! Die zit je niet uit op de punt van een naald. Op dat befgajes had hij het altijd al niet begrepen, en nu helemaal niet meer. Daar gaan we dus weer naar kolebrander. Hij kende ze nog, want eerder was hij ook al op koopvaarderij geweest. Bij zijn ontslag had hij de bollebof toen gezegd dat hij niet meer zou terug komen, dat hij anders was dan zijn vader. Die was al heel vroeg naar spijkerborn gegaan en had daarna jaren doorgebracht in villa Duinzicht. Als je dan toch op ’t rek moet kun je maar het beste naar de krententuin, zei hij altijd, want in villa duinzicht verloenen de gedetineerden de boel. En er is daar geen enkele platte plurk.




Inleiding

In dit werkstuk wil ik een beeld geven van hoe het leven in een gevangenis er uit ziet en hoe het daarna met een gevangene verder gaat. Ik heb voor dit onderwerp gekozen, omdat ik volgend jaar de opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening wil gaan doen. Bij een open dag kreeg ik te horen dat je met die opleiding later ook bij de reclassering kan gaan werken. Dat lijkt me best leuk en ik vond dit een goede mogelijkheid om daar wat meer over te weten te komen.
Ik ben dit werkstuk begonnen met een tekst die door veel gevangenen zou uitgesproken kunnen zijn. Ik heb dit gedaan om te laten zien dat de gevangenis een heel andere wereld is dan ons ‘gewone dagelijkse’ wereldje. Hoe deze wereld eruit ziet zal ik in dit werkstuk zo goed mogelijk proberen uit te leggen. Eerst zal ik kort de geschiedenis van de gevangenis beschrijven. Daarna zal ik ingaan op de verschillende soorten inrichtingen en de leefomstandigheden in de gevangenis. Ik zal de omstandigheden niet volledig kunnen beschrijven, omdat daar veel te veel over te vertellen valt, maar het belangrijkste zal ik zeker noemen. Als laatste zal ik beschrijven hoe de terugkeer in de maatschappij eruit ziet. Omdat de tekst op de 2e bladzijde u vast wel nieuwsgierig heeft gemaakt, zal ik eerst de vertaling er van geven voordat mijn werkstuk echt begint.








Rechters

Hij kreeg drie jaar terwijl hij erop had gerekend twee jaar te krijgen. Het liefst zou hij een boete hebben gekregen, maar dat zat er niet in. Drie jaar! Dat is een lange straf. Op die rechters had hij het altijd al niet begrepen, en nu al helemaal niet meer. Daar gaan we dus weer naar de directeur van het huis van bewaring. Hij kende ze nog, want eerder zat hij ook al een keer vast. Bij zijn ontslag had hij de directeur toen gezegd dat hij niet meer terug zou komen, dat hij anders was dan zijn vader. Die was al op jonge leeftijd naar het strafkamp Spijkerborn bij Ilp gegaan en had daarna jaren doorgebracht in de gevangenis Scheveningen. Als je dan toch een tijdje moet zitten kun je beter naar de gevangenis Oostereiland in Hoorn, zei hij altijd, want in Scheveningen bedriegen de gedetineerden de boel. En geen van die vervelende bewaarders daar is omkoopbaar.









Geschiedenis van de gevangenis

Tot 1886

Tot circa driehonderd jaar geleden zag het leven in de gevangenis er heel anders uit dan nu. Iemand die nu in de gevangenis zit zal na het lezen van dit, dan ook blij zijn dat hij nu leeft. De gevangenis betekende niet zozeer werken aan een beter leven, maar was puur gericht op afschrikken. Ook betekende de gevangenis vroeger bijna altijd de dood. Er was geen maandenlang proces zoals dat tegenwoordig gaat. Vaak werd je als je opgepakt werd meteen gedood. Je werd opgehangen of gemarteld. Had je veel geluk dan werd je opgesloten in een hok waar geen bed en een tafel stond, maar alleen wat stro op de grond lag.
Aan het eind van de 18e eeuw kwam hierin voor het eerst verandering. Men ging inzien dat het voorgaande niet werkte en men ging naar een andere oplossing zoeken. In de VS ontwikkelde men twee systemen die voor verandering moesten zorgen. Bij het eerste systeem, het ‘Pennysylvanian system’, werd je in een eenzame cel opgesloten met als enigste gezelschap de bijbel, die de gevangenen tot inkeer moest brengen. Van werken of bezoek ontvangen was geen sprake. Ook dit systeem bleek niet te werken en werd ook versoepelt. Op een andere plaats in de VS was ondertussen ook een gevangenissysteem bedacht, het Auburnstelsel. Hier mochten de gevangen wel werken in een gemeenschappelijke ruimte, maar er was wel een spreekverbod. ’s Nachts verbleven de gevangenen alleen in een cel.
In Nederland bestond er een stelsel van algehele gemeenschap. Maar ook in Nederland hield men van verandering en begin 19e eeuw veranderde gemeenschap in eenzaamheid. In het begin betekende dit dat je het eerste half jaar in eenzaamheid moest doorbrengen. Na een paar jaar werd de grens verlegd naar een jaar en in 8171 was het al meer dan twee jaar. Pas in 1886 veranderde die met de komst van het nieuwe wetboek van strafrecht.

Tot 1982

Het nieuwe wetboek van strafrecht dat in dit jaar uitkwam zorgde voor veel veranderingen binnen het gevangenisleven. De cel werd voortaan een plaats waar iedereen vijf jaar moest doorbrengen. Je werd niet helemaal afgezonderd van anderen. Alleen het contact met medegevangenen werd verboden. De bedoeling hiervan was om je helemaal van het crimineel zijn af te helpen. Daarnaast wilde men zo ook chantage voorkomen.
Zoals wel te verwachten was werkte ook dit systeem niet. Door de eenzame opsluiting vervreemde men van de buitenwereld. Na circa dertig jaar werden er voor het eerst veranderingen ingevoerd. Ook kon een gevangene door het vertonen van goed gedrag beloningen krijgen. Deze maatregelen zorgden ervoor dat de sfeer iets beter werd en men zich netjes ging gedragen.
Na de ervaringen van de WO2 ging men beginnen met de gevangenissen iets menselijker te maken. Gemeenschap kwam centraal te staan en ook werd er voor elke gevangen een inrichting gezocht waar hij zich het beste thuis zou kunnen voelen. Met de invoering van de Beginselenwet Gevangeniswezen werd er een begin gemaakt met een gemeenschappelijk systeem. Belangrijk werd om gevangen te leren hoe ze zich het beste kunnen gedragen in een groep. Er werd hiernaar ook veel onderzoek gedaan. Gevangenen moesten gaan werken en daarnaast werden er mogelijkheden aangeboden om vrije tijd zelf in te vullen.
De jaren van opbouw en economische vooruitgang na de WO2 vond men goed terug in de gevangenis. De gevangenen kregen steeds meer rechten en in 1976 kwam er een wet waarmee ze de mogelijkheid kregen om een klacht in te dienen tegen beslissingen die werden genomen tegen hen. Toch was lang niet iedereen tevreden, want door de gevangen werd er misbruik van gemaakt en de effecten van het regime bleek niet eens zo groot te zijn bij de gevangenen. Dit leidde tot een beleidswijziging in 1982.


Tot 1994

De beleidswijziging had naast het ontbreken van effect op de gevangen ook nog een andere reden. Deze reden was dat het aantal gevangene sterk was gestegen. Een deel daarvan werd gevormd door bijzondere gevallen steeg. Het ging hierbij om mensen met psychische stoornissen of problemen en verslaafden.
De nieuwe doelstellingen die werden opgesteld waren veel menselijker. Men ging ervan uit dat het gevangen zitten op zich al een straf was en dat die tijd zo aangenaam mogelijk gemaakt moest worden. Daarbij moest een gevangen voorbereid worden op het terugkeren in de maatschappij. Om dit doel te bereiken werden drie punten nagestreefd. Ten eerste regionalisering, dit hield in dat er een inrichting werd gezocht zo dicht mogelijk bij huis. Daarnaast was differentiatie belangrijk, de vorm van detentie werd helemaal op de gevangene zelf afgestemd zodat er geen standaardbeleid was. Als laatste was detentiefasering belangrijk. Dit betekende dat je als gevangene bij een lange gevangenisstraf eerst in een gesloten, daarna in een halfopen en tenslotte in een open inrichting geplaatst werd. Wat deze inrichtingen precies inhouden zal ik later uitleggen. Binnen de inrichtingen kwamen er de zogenaamde RAP’s (regiemsactiviteitenprogramma’s). Dit waren programma’s waarin activiteiten in de arbeids-, ontwikkelings- en leefsector, op elkaar werden afgestemd.
De krapte op de arbeidsmarkt zorgde ervoor dat het voorbereiden op het vinden van een baan, voor een deel minder belangrijk werd. Er werden maatregelen genomen om bewaarders en gespecialiseerd personeel zo goed mogelijk te laten samenwerken. Dit moest zorgen zoor een betere beveiliging, begeleiding en behandeling.

Tot nu

In 1994 verscheen de nota ‘Werkzame Detentie’. Uit deze nota werd duidelijk dat bij de manier waarop straffen worden uitgevoerd, meer rekening moet worden gehouden met de buitenwereld. Dit betekende...








Nog geen opmerkingen of toevoegingen op dit document geplaatst.
Wil jij een bericht plaatsen dan kan dat door op "post message" te klikken.