Sociale ellende in de schilderkunst
Geplaatst op Donderdag 30 augustus 2001
Deze tijd werd ook het realisme genoemd.
1 Wat is het realisme?
Als reactie op het classicisme en de romantiek is het realisme ontstaan. Omstreeks het midden van de 19de eeuw sterft de romantiek uit. De kunst zocht nieuwe thema’s en nieuwe vormen en vond die in de gewone werkelijkheid. Dat was nieuw, want de gewone realiteit achtte men tevoren nooit waardig genoeg om in de schilderskunst aan bod te komen. Nu was het anders, gewone mensen in hun grauwe bestaan: arbeiders, boeren, ijzergieters, krijtverkopers, wasvrouwen, bedelaars en andere.
Deze aandacht voor het concrete, zelfs voor het lelijke, veroverde de schilderskunst. De zintuiglijk -verstandelijke kijk op de werkelijkheid werd als de enig geldige beschouwd en de weergave van de materie kwam eerst: Het aardeachtige van de grond, het steenachtige van de rotsen of het natte van het water.
Het realisme in de 19de eeuw verschilt van de voorgaande realistische stromingen in de geschiedenis. De Vlaamse primitieven bv. gaven de vormen en kleuren van stoffen en juwelen zeer precies weer, maar deden dit uitsluitend voor esthetische doeleinden. Het realisme van de 19de eeuw daarentegen was op maatschappelijke gronden geënt en beschreef bewust de levensomstandigheden van de kleine man.
1.2 Wat zijn de centrale kenmerken van het Realisme?
ü Men streeft naar het uitbeelden van de waargenomen werkelijkheid. De realistische roman wil inzicht geven in de werkelijkheid van het leven. Men wil eigentijdse problemen, verhoudingen en gebeurtenissen van alle dag en uit alle sociale milieus uitbeelden
ü Centraal staat daarin het conflict tussen individuele en collectieve waarden.
ü Daarin streeft men naar zo objectief mogelijke weergave.
Men kan hieruit besluiten dat de kunst zich van haar intellectueel karakter bevrijdt. Men durft het dagelijkse leven schilderen. Bij deze terugkeer naar het aardse wordt de erfenis van de meesters uit het noorden hoog in de vaandel gedragen. Dit blijkt ondermeer uit het onderstaande schilderij “Begrafenis te Ornans” van Gustave Courbet.
Begrafenis te Ornans (1850)
In het schilderij worden de dorpsbewoners in vooraanzicht geschilderd, de hond die onderaan rechts staat in onderaanzicht, het kruis van Jezus wordt in bovenaanzicht weergegeven. Er word overlapt en een duidelijk vluchtperspectief gebruikt, dit wil zeggen dat het vluchtpunt ongeveer in het midden van het schilderij ligt en dat het schilderij symmetrisch is(aan beide zijden hetzelfde weergegeven). Hieruit kan men zeggen dat er een driehoekscompositie gebruikt wordt. De bewoners staan ordeloos rond het graf verzameld, eerst de wenende dorpsvrouwen, dan de familie,dan grafdelver en de lijkdragers. Centraal staat de priester en de misdienaars. De priesters in het wit maken een duidelijk contrast verschil met de rest van de bewoners die in het zwart gekleed zijn. Ze uiten ook allen verschillende emoties: ontroerd, verwonderd, nieuwsgierig, afwachtend. Ze zijn in het aangezicht tot in het detail beschreven.
2 Wie is Gustave Courbet?
Hij was een Frans schilder, geboren op 10 juni 1819 te Ornans, hij was een zoon van een boer in die streek. In 1840 ging hij naar Parijs om recht te studeren, hij dacht bij zichzelf om een meesterstuk te kopiëren in Louvre . Hij schilderde 3 grote doeken: De boeren van Flagney, De steenkloppers en De begrafenis te Ornans. Bij deze 3 doeken gaat het telkens over mensen van zijn streek in hun dagelijkse bezigheid: boeren arbeiders en bewoners. Courbet werd beschuldigd, voor de vernieling van Napoleons triomferende column in Place Vedôme. Hij werd gevangen genomen en veroordeeld tot het betalen van de reconstructie. In 1873 vluchtte hij naar Zwitserland om te bezinnen en waar hij verder aan zijn schilderscarrière werkte. Hij stierf op 31 december 1877.
2.1 Wat is zijn rol?
Samen met zijn landgenoten Daumier en Millet is Courbet de spil van het Franse realisme geweest, mede door de oprichting van zijn Pavillon du Réalisme tijdens de wereldtentoonstelling van Parijs in 1855. Daar werden de werken van de Franse realistenapart getoond. Hij breekt met de romantiek die een lange tijd...
Reacties
Nog geen opmerkingen of toevoegingen op dit document geplaatst.
Wil jij een bericht plaatsen dan kan dat door op "post message" te klikken.



