Ivoren wachters : roman
Vestdijk, Simon
Geplaatst door joyceb op Zaterdag 29 mei 2004
Druk: 1951, de Bezige Bij
Samenvatting:
De 19-jarige Lyceum leerling Philip Corvage wordt, doordat hij wees is, door zijn oom opgevoed.Hij schrijft gedichten, is gevat, geestig, charmant, scherp en intelligent. Daarnaast verwaarloost zijn gebit ernstig, zodat er slechts stompjes van overblijven.Thuis is zijn oom, Selhorst een onaardige, gemene man die vaak ruzie met Philip zoekt. Door het woord ‘oplichter’ te gebruiken als verwijzing naar zijn vader, kan hij zijn neef flink op de kast jagen.
Op het lyceum wordt een nieuwe Nederlandse leraar, Schotel de Bie, aangesteld. Deze beledigt Philip tijdens zijn eerste les op school door te roepen dat zijn zijn ‘afgebrand kerkhof’ voor zich moet houden. Philip zoekt genoegdoening en gaat 's avonds zijn excuses halen. Hierdoor maakt Philip kennis met Lida Veldkamp, de verloofde van Schotel de Bie.
Na de wandeling die ze maken nadat Philip gehoord heeft dat Schotel de Bie niet bereid is zijn excuses ten overstaande van de klas aan te bieden, drukt zij hem op het hard zijn oom niet meer zo over zich heen te laten lopen.
Tijdens een ruzie escaleert de situatie zo dat Philip Selhorst aanvliegt en hem probeert te wurgen. Selhorst krijgt als gevolg hiervan een beroerte. De derde in zijn leven.
Nel, het dienstmeisje die een vertrouwensband met Philip heeft, schiet hem te hulp en probeert het te verhullen met een verhaal.
Uiteindelijk beland hij via een aantal omwegen eerst bij Lida, en gaat hij vervolgens naar het huis van Nellie. Hier ontmoet hij haar man die hen verdenkt van een relatie. Dit resulteert uiteindelijk in dat haar man hem uit een auto duwt en hij verdrinkt.
De school is hierdoor erg aangeslagen, Schotel de Bie die veranderd van een perfecte leraar in een schaduw van wat hij ooit was en op school gonst het van de geruchten over hoe hij werkelijk is gestorven. Anders dan de politie tot nu toe dacht denkt de natuurkunde leerkracht dat hij is vermoord in plaats van zelfmoord en met dit open einde eindigt het verhaal.
Structurele argumenten:
Thema, idee en motieven:
Het hoofdthema van het boek is de ondergang van individuen. Het hele boek werkt eigenlijk naar de dood van Philip en de aftakeling van Schotel de Bie, twee geniale intellectuelen. Daarnaast is er de ondergang van Selhorst dat een centrale rol in het boek heeft.De idee van het boek is dat de ondergang niet afhangt van intelligentie maar uiteindelijk iedereen zal treffen. Misschien een geniaal persoon zelfs eerder.
De motieven zijn:
- Philips totaal vervallen gebit. Dit neemt een grote rol in en is zowel de inzet van de strijd tussen neef en oom als aanleiding tot hun beider ondergang, via de brief van tandarts Brandt. Maar het gebit is ook de aanleiding van het conflict tussen leerling en leraar, en zo van de ondergang van de leraar. Indirect ontmoet hij op deze manier dus ook Lida.
- Arrogantie; zowel Philip is vreselijk arrogant als Schotel de Bie.
- Schoonheid: speelt een grote rol voor Lida en wordt een aantal keer naar verwezen. Philip heeft ook een aristocratische, mooie uitstraling. Dit is een van de oorzaken van afkeer van Selhorst: naast Philip ziet hij er uit als een ongeslepen boer. Daarnaast ook het gebrek aan schoonheid; in de vorm van het gebit van Philip.
- Liefde: Philip voelt niet zozeer liefde voor Lida als in een verliefde vorm, maar meer op een vriendschappelijke manier. Daarnaast speelt de relatie van Schotel de Bie en Lida een grote rol.
- Jaloezie: de Jaloezie die de man van Nel voelt ten opzichte van Philip zorgt uiteindelijk voor zijn ondergang.
- Klassieke talen: spelen een grote rol in het boek; Philip gebruikt het constant om zijn woorden te ondersteunen.
Hoofdpersoon:
- Philip Corvage is de hoofdpersoon, hij 19 jaar oud en wees. Philip is een briljante leerling, maar hij voert weinig uit op school. Hij is op een keer na met de hakken over de sloot over gegaan. Hij houdt zich bezig met dichten en het lezen van klassieken. Hij is lang, blond, charmant en aantrekkelijk, maar hij schaamt zich een beetje voor zijn verschrikkelijk slechte gebit.
Bijpersonen:
- Frits Schotel de Bie: de tweede belangrijke figuur in het boek is een pas afgestudeerde leraar Nederlands. Frits is briljant en laat zijn omgeving merken dat hij zich daarvan bewust is. Hij wordt door zijn omgeving gezien als een pedant persoon en is daardoor niet erg geliefd. Hij lijkt alleen geïnteresseerd in zich zelf. Zelfs voor zijn verloofde Lida heeft hij geen oprechte belangstelling. Schotel de Bie gebruikt zijn arrogante houding om zijn onzekerheid te verbergen. Hij is zich ervan bewust dat zijn leven alleen bestaat uit boekenwijsheid en het leraarschap en dat het verder niet zoveel voorstelt. Zijn rug staat symbool voor die leegte in zijn leven: hoe slechter het met Frits gaat, hoe krommer zijn houding is.
- Oom Selhorst: oom Selhorst heeft in het verhaal de rol van Philips opvoeder. Hij is een oude, verbitterde ex-brandweerman die na een beroerte niet veel meer doet dan de hele dag in z’n stoel zitten. Selhorst is kinderloos en weduwnaar. Sinds de dood van z’n vrouw ergert hij zich aan alles en maakt veelvuldig van een muis een olifant, vooral waar het Philip betreft.
- De relatie met z’n neef was altijd goed, maar nu ziet hij Philip vooral als een kopie van z’n vader: de oplichter. Als Selhorst kwaad is op Philip (en dat is hij vaak) is hij niet meer voor rede vatbaar. In een van z’n onredelijke woede uitbarstingen noemt hij Corvage ‘oplichter’ en dat maakt Philip zo woest dat Selhorsts dood betekent.
- Lida Feltkamp: Lida is de verloofde van Frits Schotel de Bie. Ze heeft haar HBS-opleiding nooit afgemaakt, doordat haar moeder ziek werd. Zodra ze het huis uitkon is ze bibliothecaresse geworden. Naast dat ze heel knap is (ze wordt vergeleken met een Egyptische koningin), is ze ook nog heel intelligent....
Reactiessmartie010 09 januari 2008 @ 03:06 uur Net werk, ik ben zelf ook begonnen aan een verslag op dit boek en ik moet zeggen dat ik het met sommige punten in je werk aardig overeen kan komen. Vond je het boek verder moeilijk om te lezen?



