Praktische economie HAVO : Internationale Handel
Geplaatst op Zaterdag 13 januari 2001
A. INTERNATIONALE HANDEL
Internationale arbeidsverdeling.
Het goederen- en dienstenverkeer met het buitenland is een gevolg van de internationale arbeidsverdeling (=specialisatie). Door zich te gaan specialiseren kan elk land de voorsprong benutten die het bij de productie van bepaalde goederen heeft. Zo'n voorsprong uit zich in kostenvoordelen. Zo'n voorsprong kan diverse oorzaken hebben, zoals:- het klimaat
- de beschikbare technologie
- de kwaliteit van de grond
- de aanwezigheid van delfstoffen
- de infrastructuur etc.
Kostenverschillen
- Absolute kosten
De kosten uitgedrukt in bijv. de verbruikte arbeidstijd; product I kost 15 uur arbeid; II kost 5 uur arbeid - Comparatieve kosten
De kosten uitgedrukt als ruilverhouding met een ander goed; I kost 3 x II.
Een kostenvoorbeeld
| productiekosten | land A | land B | land C | land D |
| product I | 15 | 5 | 10 | 12 |
| product II | 5 | 10 | 2 | 4 |
Absoluut kostenverschil
Tussen land A en land B bestaat een absoluut kostenverschil A maakt II goedkoper, B maakt I goedkoper; land A moet zich specialiseren op II, land B op I.Comparatief kostenverschil
Tussen C en D bestaat een comparatief kostenverschil; C is wel in beide gevallen goedkoper, maar product I kost comparatief in land C 5xII en dat is meer dan in land D: 3xII. Nu geldt de Wet van het comparatieve kostenvoordeel ; D moet zich specialiseren op I (kleinste achterstand), C op II (grootste voorsprong). Internationale handel moet dan wel mogelijk zijn, en de internationale ruilverhouding moet liggen tussen 3 en 5.Vrijhandel en welvaart
Door de internationale handel wordt de welvaart van de deelnemende landen vergroot. Met de beschikbare productiefactoren kunnen meer goederen en diensten gemaakt worden dan wanneer elk land alle goederen zelf zou moeten maken.Vrijhandel
Bovengenoemd voordeel van de internationale arbeidsverdeling kan alleen optreden als er tussen de landen een vrij handelsverkeer bestaat. We spreken dan van vrijhandel.Protectie
Ondanks het beschreven voordeel kunnen er in de praktijk toch handelsbelemmeringen zijn. De overheid werpt aan de grens belemmeringen op voor de import.Tarifaire belemmeringen
- Invoerrechten:
Een door de importeur te betalen belasting op ingevoerde goederen. De ingevoerde goederen worden zo duurder gemaakt ten opzichte van de in het eigen land geproduceerde goederen. - Exportsubsidies:
Een subsidie op de uitgevoerde goederen. De eigen producten worden daardoor kunstmatig meer concurrerend op de wereldmarkt. - Invoercontingenten:
Aan de hoeveelheid of waarden die van een bepaald goed mag worden ingevoerd wordt een maximum vastgesteld.
Non-tarifaire belemmeringen
Er moeten aan ingewikkelde douaneformaliteiten of kwaliteitseisen worden voldaan.Argumenten protectie:
- Werkgelegenheid
Er worden dan meer binnenlandse producten gekocht dus meer binnenlandse werkgelegenheid. - De betalingsbalans
Het evenwicht op de betalingsbalans moet zoveel mogelijk blijven gehandhaafd. - Zelfvoorziening
Men wil voor belangrijke producten, de zg. strategische goederen niet afhankelijk zijn van het buitenland. - Antidumping
Men wil concurrentievervalsing tegengaan. - Opvoeding
Jonge bedrijfstakken moeten beschermd worden.
Open economie.
Nederland heeft een open economie. Dit betekent dat wij een intensief handels- en betalingsverkeer onderhouden met het buitenland. Door het open karakter van de Nederlandse economie wordt de binnenlandse economische situatie sterk beïnvloed door de economische ontwikkeling bij onze belangrijkste handelspartners.Internationaal kapitaalverkeer
Internationale handel gaat gepaard met internationaal kapitaalverkeer en internationale kredietverlening Export kan leiden tot handelskrediet vanuit het binnenland aan het buitenland: kapitaalexport Import kan leiden tot handelskrediet vanuit het buitenland aan het binnenland: kapitaalimport.B. DE BETALINGSBALANS
Betalingsbalans
Een betalingsbalans is een schematisch overzicht van alle economische transacties met het buitenland in een bepaalde periode. Op een betalingsbalans worden de geldstromen genoteerd die het gevolg zijn van deze transacties.De betalingsbalans kan worden opgedeeld in een aantal deelbalansen.Deelbalansen
- De goederen- of handelsbalans
Op deze deelbalans staan de ontvangsten en uitgaven als gevolg van de uitvoer (export) en invoer(import) van goederen. - De dienstenbalans
De ontvangsten en uitgaven wegens aan het buitenland bewezen en van het buitenland ontvangen diensten. - De inkomensbalans
De ontvangen primaire inkomens en overdrachtsinkomens uit het buitenland en de betaalde primaire inkomens en overdrachtsinkomens aan het buitenland. Loon, interest, winst etc. - De kapitaalrekening
Is te splitsen in structureel oftewel langlopend kapitaalverkeer (schenkingen, investeringen) en incidenteel oftewel kortlopend kapitaalverkeer (speculaties). - De salderingrekening
Hierop staan de gevolgen van het betalingsverkeer van (=goud- & deviezenbalans) bovengenoemde transacties voor het goud- en deviezen via het bankwezen.
Onzichtbaar verkeer 2 + 3
Op de dienstenbalans en inkomensbalans staat het z.g. onzichtbaar verkeer.De lopende rekening 1 + 2 + 3
De eerste drie deelbalansen vormen samen de lopende rekening. Hierop staan betalingen in de inkomenssfeer.Basis Balans
De lopende rekening plus het structurele kapitaalverkeer. De basis balans of fundamentele betalingsbalans geeft de essentie van de ontwikkelingen met betrekking tot het buitenland weer.Materiële betalingsbalans
1 + 2 + 3 + 4. De lopende rekening plus kapitaalrekening.Formele betalingsbalans
1 + 2 + 3 + 4 + 5; totaal van alle rekeningen.Betalingsbalans op kas-basis
Het moment van betalen is bepalend. De betalingsbalans wordt opgesteld door DNB op basis van bankgegevens.Betalingsbalans op transactiebasis
Het moment van levering is bepalend. De betalingsbalans wordt op basis van douane- en bankgegevens door het CBS opgesteld. De verschillen tussen een balans op kasbasis en een balans op transactiebasis worden veroorzaakt door de handelskredieten.Betalingsbalansevenwicht
- formeel evenwicht
Altijd. De betalingsbalans is altijd in evenwicht. Voor dit (boekhoudkundig) evenwicht wordt gezorgd door de goud- en deviezenbalans. - materieel evenwicht
De materiële balans vertoont geen tekort of overschot. - basic balance
Er is evenwicht op de basisbalans. (= fundamenteel evenwicht)
Dekkingspercentage
Het dekkingspercentage op de goederenbalans:
waarde van de goederenuitvoer
------------------------------- x 100%
waarde van de goedereninvoer
- Actieve balans
Het dekkingspercentage > 100% - Passieve balans
Het dekkingspercentage < 100%
Tekort op de betalingsbalans
Enkele oorzaken- Verslechtering van de concurrentiepositie door loon- en prijsstijgingen in het binnenland.
- Binnenlandse overbesteding.
- Onderbesteding bij belangrijke handelspartners.
- Een gewijzigde internationale arbeidsverdeling.
- Hoge rente- en aflossingsverplichtingen op buitenlandse schulden (debiteurenlanden)
Ruilvoet
De ontwikkeling van de prijzen van de in- en uitgevoerde...Reacties
Nog geen opmerkingen of toevoegingen op dit document geplaatst.
Wil jij een bericht plaatsen dan kan dat door op "post message" te klikken.



