Zakelijke gegevens
Auteur: Frederik van Eerden
Titel: De kleine Johannes
Uitgever: Querido
Plaats van uitgave: Amsterdam
Jaar van uitgave: 1999
Druk: 14e druk
Aantal bladzijden: 160
Jaar van de eerste uitgave: 1887

Genre: psychologische, sprookjesachtige ontwikkelingsroman.

Eerste reactie
Keuze: ik heb het boek, zoals gewoonlijk, gekozen naar aanleiding van een advies van mijn docent.
Inhoud: nadat ik het boek uit had, begon ik meteen na te denken over de diepere betekenissen die naar mijn idee in het verhaal zijn verwerkt. Je kunt het lezen als een sprookje, maar er zit naar mijn gevoel veel meer achter. Het boek staat niet voor niets zowel bij de afdeling voor volwassenen als bij die van de jeugdboeken.

Verdieping
Samenvatting:
"De kleine Johannes" is een symbolisch sprookje met een serieuze ondergrond. Het is het ontwikkelingsverhaal van een jongen die het grote leven leert kennen. Daar schrikt hij flink van. Onzeker klampt hij zich vast aan zijn fantasie (Windekind). Maar de drang om alles te weten laat hem niet los (kabouter Wistik). Telkens moet Johannes kiezen: tussen fantasie en werkelijkheid, tussen schoonheid en goedheid, tussen godsdienst en atheïsme en tussen leven en dood. Aan het eind van het boek kiest Johannes niet voor de fantasie, maar voor de sociale roeping. Hij gaat mee met een Christusachtige figuur naar de mensheid en haar weedom.
In het eerste hoofdstuk maken we kennis met de kleine Johannes. In het tweede hoofdstuk ontmoet Johannes Windekind. Hij gaat met hem mee naar de krekelschool. Hij leert daar dat de mens schadelijk is. Hij lacht om het haasje over springen van de krekels en verraad daarmee dat hij een mens is. Ze gaan verder naar een konijnenhol. Ook hier leert hij weer dat de mens schadelijk is. In het konijnenhol ontmoet hij de elfenkoning Oberon. Deze geeft hem een gouden sleuteltje. Hij lacht om het dansen van de dieren en verraad hier weer mee dat hij een mens is. Als ze weggaan ontmoeten ze de glimworm. Deze vertelt hun een verhaal waardoor Johannes weer leert dat de mens schadelijk is.
In het derde hoofdstuk wordt Johannes op een duin wakker. Hij wordt gezocht door zijn vader. Hij vraagt zich af of hij gedroomd heeft. Als hij het gouden sleuteltje vindt, weet hij dat hij niet gedroomd heeft. Het gaat die dag slecht op school. Na de school ontmoet hij Windekind weer. Ze gaan samen het gouden sleuteltje begraven in de duinen. Ook krijgt hij het verhaal van de roeping van de meikever te horen.
In hoofdstuk vier gaat Johannes naar zolder. Daar ontmoet hij Windekind weer. Samen gaan ze naar de ‘Vredemieren’, die net van plan zijn de strijdmieren aan te vallen. Daarna gaan ze naar de mensen kijken. Windekind lacht om de mensen, maar Johannes is treurig en verraad daarmee weer dat hij een mens is.
In het vijfde hoofdstuk blijft Johannes bij Windekind. Windekind stelt hem voor aan kabouter Wistik. Wistik weet veel, maar het boekje waar het juiste in staat heeft hij niet (dit boekje bestaat niet).
In het zesde hoofdstuk vindt Johannes niet meer genoeg voldoening bij Windekind en gaat terug naar Wistik. Hij denkt het boekje waarin het juiste staat te kunnen vinden. Hij wil teug naar Windekind, maar hij is geen elf meer.
In het zevende hoofdstuk ontmoet hij de tuinder en zijn vrouw. Hij mag bij hen blijven omdat hij niet weet hoe hij thuis moet komen. Wistik komt weer bij hem en herinnert hem aan hun afspraak.
In het achtste hoofdstuk ontmoet hij Robinetta met haar roodborstje. Robinetta heeft Windekinds lach en Johannes wordt verliefd op haar.
In het negende hoofdstuk laat Robinetta hem de bijbel zien in de veronderstelling dat dit het gezochte boekje is. Johannes...

isabell 30 november 2004 @ 20:22 uur dit was echt werkelijk zeer goed, ook goed bruikbare informatie voor mij! zeer goed nederland en vooral het taalgebruik werkelijk fantastich ongeloofelijk ik stond er helemaal versteld van. Ik werd er helemaal emotioneel van mijn complimenten.