Beatrijs : een middeleeuws Maria-mirakel
Geplaatst op Dinsdag 16 april 2002
Titelbeschrijving
*De Auteur: de dichter is anoniem gebleven
De titel: “Beatrijs”
De uitgever: deze editie van Beatrijs is uitgegeven door Uitgeverij Taal & Teken, Leeuwarden
Jaar van uitgave: deze editie is uit 1992/1995, de originele editie stamt uit de 14e eeuw
Aantal bladzijden: 16 bladzijden (vertaling), 1038 regels (het oorspronkelijke verhaal)
*De dichter van het gedicht is anoniem gebleven, maar uit zijn taal kun je opmaken dat hij hoogstwaarschijnlijk een Brabander is geweest.
(Deze editie van Beatrijs heb ik gelezen in het dossier van ‘de grote lijster’ 1998, dit dossier is na te bestellen bij Wolters-Noordhoff te Groningen. Om het losse nummer van het dossier te bestellen, moet je het telefoonnummer van Wolters-Noordhoff bellen: 050-5226886. Het losse nummer van het dossier kost 15,--.)
Motivatie boekkeuze
Dit maal moesten we een boek uit de Middeleeuwen lezen, om er vervolgens een boekverslag van te maken. Er stonden een aantal suggesties in het verwerkingsboek (Laag Land), waaronder ook ‘Beatrijs’ en ‘Karel en de elegast’. Omdat deze twee boeken het meest werden besproken in de klas besloot ik een van deze twee boeken te gaan lezen. Ik moest alleen nog kiezen welke van de twee. Ik besloot in de bibliotheek te gaan kijken wat er van deze twee boeken te vinden was. Het bleek dat Karel en de elegast al was uitgeleend, Beatrijs was er nog, dus die heb ik toen geleend en gelezen.
Korte samenvatting van de inhoud
Beatrijs is een non in het klooster. Ze is een goede non, maar binnen in haar leeft de liefde. Ze is sinds haar twaalfde verliefd en als ze het niet meer kan houden, vlucht ze het klooster uit. Met haar geliefde trekt ze er op uit en er volgt een tijd van voorspoed. Ze krijgt twee zonen en is erg gelukkig. Deze tijd van voorspoed duurt zeven jaar, want het geld raakt op en daarom wordt ze achter gelaten door haar geliefde. Dan breekt er een tijd van tegenspoed aan. Ze kan geen vak en bedelen vindt ze te vernederend. Om haar twee zoons en zichzelf toch in leven te houden verkoopt ze haar lichaam aan Jan en alleman. Ondanks al deze tegenslag blijft ze altijd bidden tot Maria. Prostitutie wordt te veel voor haar en ondanks de vernedering lijdt ze samen met haar zonen een bedelend bestaan door het land. Dat krijgt ze twee dromen en die vertellen haar terug te gaan naar het klooster. En bij de derde besluit ze toch terug te gaan. En wat blijkt als ze bij klooster komt, ze is nooit gemist, want Maria heeft haar plaats ingenomen en haar taken in het klooster gedaan. Ze biecht alles op aan de abt en daardoor zijn al haar zonden vergeven en heeft ze weer een reine ziel. De abt zorgt voor haar zonen en Beatrijs is weer terug in het klooster.
(Het uittreksel zit als bijlage aan het eind.)
De eerste persoonlijke reactie
Eerst dacht ik: “Wat een kl*te zooi”, ik had geen behoefte aan een Middeleeuws boek. Toen ik het boek daadwerkelijk ging lezen, vond ik het saai. In de Middeleeuwen beleefden de mensen de wereld namelijk heel anders dan wij nu doen. Hier kwam ik achter nadat ik de stof in het boek had bestudeerd, toen vond ik het toch wel interessant om te lezen hoe de mensen toen dachten, maar nog steeds best saai. Door het boek te lezen, begreep ik beter hoe de mensen dachten. Omdat de mensen in de Middeleeuwen Rooms Katholiek waren, vereerden ze Maria en Maria verscheen ook in het boek. Tegenwoordig zijn er ook nog wel mensen aan wie Maria zou zijn verschenen, maar de mensen van nu geloven anders of niet meer. Omdat ik niet Rooms Katholiek ben en dus ook Maria niet vereer, vind ik de verschijning van Maria ongeloofwaardig. Nu weet ik dat ik bij een oude tekst onderscheid moet maken tussen toen en nu en dan ook welk onderscheid. Ik heb dus ook iets van het lezen van deze tekst geleerd. Ik vond het mooi en goed gedaan, dat het in rijm is geschreven, want ik weet (omdat ik zelf soms ook gedichten schrijf) dat het erg moeilijk is om goed te rijmen.
De verdiepingsopdrachten
De politiek, sociaal-economisch en culturele achtergronden
Relatie met de culturele achtergronden. Is de tekst overgeleverd in handschrift of in druk? Vooral: tref je symboliek aan in de tekst? Als dat het geval is, moet je de symboliek zo goed en uitvoerig mogelijk uitleggen. De tekst is overgeleverd in handschrift. Er is sprake van symboliek: wanneer Beatrijs uit het klooster ontsnapt, gooit zij de grijze nonnenkleding van zich af, daarmee wordt uitgebeeld dat Beatrijs het grijze verleden van zich af gooit. Beatrijs krijgt van haar geliefde nieuwe kleren, blauw en rode; de blauw (en witte) kleren trekt ze aan. Blauw en wit zijn de kleuren van Maria en er breken dan ook zeven jaar van voorspoed aan. De rode kleren staan voor jaren van tegenspoed. De rode kleren bewaart ze, daarmee is gezegd dat ze de jaren van tegenspoed nog even bewaart. Na de zeven jaar van voorspoed breken er dan ook zeven jaar van tegenspoed aan. Er zijn twee perioden in het boek, die van voorspoed en die van tegenspoed. Deze perioden duren beide zeven jaar. Ook de zeven jaar heeft een symboliek, want zeven is in de bijbel het getal van de volheid. Dat wil dus zeggen dat Beatrijs de volledige tijd van voor- en de volledige tijd van tegenspoed heeft uitgezeten.
Geestelijke letterkunde
Ga de religieuze aspecten van de tekst grondig na. ...
Reacties
Nog geen opmerkingen of toevoegingen op dit document geplaatst.
Wil jij een bericht plaatsen dan kan dat door op "post message" te klikken.



