Het been
Elsschot, Willem
Geplaatst op Donderdag 22 februari 2001
A. Informatie over de schrijver Willem Elsschot:
Willem Elsschot (pseudoniem van Alfons Jozef de Ridder) werd op 7 mei 1882 te Antwerpen geboren en stierf op 31 mei 1960 wederom in Antwerpen. Hij woonde in Parijs, Rotterdam, Brussel en weer in Antwerpen, waar hij rond 1920 een reclamebureau oprichtte. Elsschot komt uit een gezin van de betere middenstand. Zijn vader was zakenman, zijn moeder een gevoelig persoon.
De figuur Laarmans, de hoofdrolspeler van Lijmen, komt in diverse boeken van Elsschot voor, al dan niet in combinatie met de zakenman/oplichter Boorman.
Willem Elsschot debuteerde in 1913 met de roman Villa des Roses. Daarna schreef hij de novelle Een Ontgoocheling en de roman De Verlossing. De roman Lijmen verscheen in boekvorm in 1924 en viel nauwelijks op bij de critici. In 1932 kwam Elsschot in contact met de mannen van het tijdschrift Forum. Toen volgde een periode van literair stilzwijgen. Zijn boeken verkochten slecht, hij dacht dat hij was uitgeschreven en hij had het te druk met reclame. Menno ter Braak en vooral Jan Greshoff spoorden Elsschot aan om, na een periode van zeven jaar literair stilzwijgen, weer aan de slag te gaan. Nu volgden
-Kaas (1933),
-Verzen Van Vroeger (1934),
-Tsjip (1934),
-Pensioen (1937),
-Het Been (1938),
-De Leeuwentemmer (1940),
-Het Tankschip (1942)
en tot slot Het Dwaallicht (1946), Elsschots laatste publicatie in boekvorm.
Volgens Elsschot heeft het Algemeen Wereldtijdschrift werkelijk bestaan. Het heette Revue Continentale Illustrée, een reclameblad dat rond 1912 en 1914 werd uitgegeven. Dit tijdschrift is werkelijk gevonden en er komen echte cliché-zinnen in voor die ook in Lijmen zijn terug te vinden.
Het succes van Het Been (1938) was duidelijk veel minder dan het vijftien jaar eerder verschenen boek Lijmen. Alleen Simon Vestdijk en Menno ter Braak waren positief in hun oordeel. Het Been is opgedragen aan Menno ter Braak, omdat hij Elsschot heeft aangespoord om weer te gaan schrijven.
Mijn vader heeft mij door middel van de motto's uit de leggen, uitgelegd dat hij een fatalistische houding had. Hij vond dat je beten plezier kon maken, hoewel daar geen rede toe was, dan bij de pakken neer gaan zitten.
B. Samenvatting van de inhoud:
Omdat de naamloze jeugdvriend van Laarmans tracht de directeur van The General Marine and Shipbuilding te spreken, klopt hij aan bij het loket. Tot zijn grote verbazing ziet hij het hoofd van Laarmans verschijnen. De voormalige directeur van het Wereldtijdschrift blijkt bij het scheepsbouwbedrijf te werken als correspondent. Laarmans heeft weer een metamorfose ondergaan; dit keer van nette zakenman tot een pijprokende man met sik. Laarmans nodigt zijn jeugdvriend uit om de volgende zondag bij hem langs te komen om hem de 'malle geschiedenis' te vertellen.
Tijdens Boormans' maandelijkse bezoek aan Laarmans in Brussel, lopen ze over de groentemarkt. Het overlijden van Boormans' vrouw, Martha, heeft hem sterk aangegrepen. Boorman glijdt uit over een tomaat, en sleept in zijn val een zwaarlijvige vrouw met een kruk mee. Als het mens overeind is geholpen, constateren ze tot hun schrik dat de vrouw een oude bekende van het tweetal is: mevrouw Lauwereyssen. Ook zien ze tot hun schrik dat haar been waar ze altijd over klaagde is afgezet. Als Boorman vraagt of hij haar van dienst kan zijn, geeft ze te kennen geen hulp te accepteren.
Veel eerder dan normaal komt Boorman weer naar Brussel. Het been blijkt een ware obsessie voor hem geworden. Boorman vraagt zich angstig af of mevrouw Lauwereyssen haar been niet heeft verloren omdat ze al haar geld aan het Wereldtijdschrift heeft moeten afstaan.
Boorman wilt zijn probleem aan iemand voorleggen en raad vragen. Dan herinnert Laarman zich zijn halve neef; de pastoor Jan. Laarmans schrijft zijn neef een brief, en per kerende post krijgen zij bericht dat ze de volgende zondag welkom zijn.
Boorman vertelt neef Jan alles over het gebeurde, zonder de naam Lauwereyssen te noemen. Neef Jan, die Boorman prijst omdat hij zo'n schuldgevoel heeft, geeft Boorman advies het hele bedrag terug te geven aan de gedupeerde.
Als Laarmans Boorman herinnert aan de koppigheid van mevrouw Lauwereyssen, denkt Boorman dat ieder mens bij het juiste aantal nullen bezwijkt. Omdat Boorman niet wilt dat ze het geld weigert, maakt Boorman een creditnota waarin staat dat er indertijd een vergissing is geweest met de prijsopgave.
Voordat ze naar mevrouw Lauwereyssen gaan, gaat het tweetal nog even bij dikke Jeanne, die een café vlakbij de smederij heeft, langs. Deze vertelt hen dat het erg slecht gaat met de smederij; de smid Piet Lauwereyssen is onlangs overleden en mevrouw Lauwereyssen is van plan de heleboel publiek te verkopen.
Mevrouw Lauwereyssen wilt het geld absoluut niet aannemen. Boorman is vol strijdlust en besluit een deurwaarder, meneer Van Kamp, in te...
Reacties
Nog geen opmerkingen of toevoegingen op dit document geplaatst.
Wil jij een bericht plaatsen dan kan dat door op "post message" te klikken.



