Inleiding

Wij hebben als onderwerp voor ons werkstuk jongerencultuur gekozen. Het is een onderwerp dat nog steeds erg actueel is, het is een interessant onderwerp door de jaren heen en bovendien leer je zo de jeugd van nu beter begrijpen. Iedereen weet wel wat van jongerenculturen, bijvoorbeeld dat ze uit een aantal verschillende groepen bestaan, maar van de minder bekende groepen weten ze bijna niets. Door dieper op de verschillende groepen in te gaan kunnen we laten zien hoe hun manier van denken zijn en hoe hun leefstijl is.

We gaan beginnen met het uitleggen van het begrip jongerencultuur in zijn algemeen. Vervolgens gaan we het hebben over de verschillende groepen. Per groep beginnen we met een soort inleiding, daarna gaan we het hebben over de uiterlijke kenmerken die bij die groep horen, vervolgens vertellen we over de kenmerkende muziek die bij die groep hoort, daarna gaan we het hebben over de denkbeelden van de jongeren in die groep, tenslotte trekken we een soort conclusie per groep. Daarna gaan we het hebben over de acties die de jongeren hebben gevoerd. Als laatste maken we een conclusie met daarin het antwoord op onze onderzoeksvraag.

Dit is onze onderzoeksvraag: Wat was de invloed van jongeren in Nederland op de maatschappij gedurende 1975 tot 1995

We denken dat we met veel plezier aan dit werkstuk gaan werken omdat we het een erg leuk onderwerp vinden en er graag meer over te weten willen komen.


Historisch kader

In het begin van de jaren zestig heeft het beeld, dat er welvaart voor iedereen was, zich definitief gevestigd. De verschillen tussen klassen zouden vervallen. Het politieke bestel was verzuild en gesloten. In de tweede helft van de jaren zestig kwam dat onder zware druk te staan. Eerst kwamen de Provo’s en daarna kwam er een radicale democratiseringsgolf. Er kwamen veel bewegingen: studentenbewegingen, vrouwenbewegingen, enz. Het kenmerkende was dat ze zich op één thema richten, vrede, kernenergie, enz. Deze bewegingen kwamen vooral uit de middenklassengezinnen. De progressieve jongeren gingen de politieke partijen bevolken. De jongeren wijzen het huwelijk af, hebben seksueel contact buiten het huwelijk en seksualiteit is gericht op het genot en niet op voortplanting. Vriendschap wordt belangrijker dan familie en de drugs is in opkomst.
Enige tijd later kunnen we vele elementen uit dit progressieve middenklassen-repertoire bij andere sociale lagen aantreffen. Mensen gaan minder afhankelijk worden van een god. Men erkent het recht dat elke minderheidsgroep recht heeft op een eigen leefstijl, samenwonen is normaal en seksueel verkeer voor het huwelijk wordt zelfs toegejuicht. Individualisering wordt heel erg belangrijk: er gaan dus veel verschillende groepen ontstaan.
In de jaren zeventig is de media heel erg opgekomen: de tv wordt steeds belangrijker. En vooral amusement op de tv groeit sterk.
Aan het eind van de jaren zeventig maken het CDA en VVD aanstalten om de verzorgingsstaat te ondermijnen. Men gaat het leven bekijken door de bril van het sociale verschil. Rond 1980 was er een groot pessimisme. 88% van de bevolking zegt een crisis te verwachten en 12% gelooft in het behoud van de welvaart. In 1986 is die manier van denken een stuk minder geworden: 25% verwacht nu nog een crisis. De culturele liberalisering zet door en de manieren om vrije tijd te besteden zijn uitgebreid met ‘tussendoorvakanties’.
In de jaren 80 werd iedereen ook weer aangemoedigd om te gaan sporten. Er waren verschillende factoren die ervoor hadden gezorgd dat mensen minder gingen sporten: inkomensdaling, contributieverhogingen, dalend geboortecijfer en tijdgebrek. De belangrijkste oorzaak is de veranderde sportinteresse. Vele sporters willen zich niet meer onderwerpen aan het keurslijf van een sportvereniging.
In de jaren 90 gingen de mensen steeds meer sporten. En waarschijnlijk omdat het een eind van een eeuw was, werd alles weer herhaald. Dat was vooral in de mode te zien, het ene moment was iedereen ‘hippie’, zoals in de jaren zestig. Even later droeg iedereen alleen maar zwarte kleren, zoals vooral in de jaren 80 gebeurde. In de jaren negentig waren er op de hele wereld ook veel conflicten, en Nederland had daar soms ook wel zijn rol in, zoals het Dutchbat.


Hoofdstuk 1: Jongerencultuur

Een jongerencultuur is een bijzondere vorm van cultuur. Onder een cultuur verstaan we een geheel van waarden, normen, opvattingen, overtuigingen, rituelen en gedragsvoorschriften, waardoor een samenleving of groep zich onderscheiden van andere samenlevingen of groepen. Een jongerencultuur is, zoals de naam al aangeeft, gemaakt op basis van leeftijd. Het gaat om die periode waarin jongeren wel een toenemende zelfstandigheid krijgen, maar nog niet de volledige verantwoordelijk dragen. De leeftijden lopen uiteen van ongeveer twaalf jaar tot ongeveer eenentwintig jaar. Het hangt van de jongerencultuur af welke leeftijden eraan deelnemen, maar vrijwel alle deelnemers vallen binnen deze leeftijdscategorie.

Jongerenculturen zijn meestal opgebouwd uit een harde kern met daaromheen meelopers. De harde kern leden zijn degenen die de jongerencultuur vorm geven, zij ontwerpen de stijl en laten zien hoe hun gedachten zijn. Ze kijken vaak neer op de meelopers. Daarom bedenken de harde kern leden vaak namen voor hun meelopers. De harde kern verzet zich vaak tegen vermainstreaming. Vermainstreaming betekent dat de gedachten verloren zijn gegaan en dat de levensstijl algemeen geaccepteerd wordt. Als dat toch optreedt dan trekken zij zich vaak terug.

In jongerenculturen is de stijl van groot belang. De stijl verwijst naar waarden, normen en opvattingen, kortom naar de eigen identiteit. De stijl bestaat uit drie elementen. Het voornaamste element is het 'image': de uiterlijke verschijning zoals kleding, haardracht, make-up, sieraden en andere voorwerpen waaraan door de cultuur een hoge waarde wordt gegeven. Het tweede element is de houding: de gezichtsuitdrukking en de manier van lopen. Tenslotte ontwikkelen veel jongerenculturen een eigen taalvariant: een typische manier van het uitspreken van woorden of het vormen van geheel nieuwe woorden. Vaak besteden de leden van een jongerencultuur veel tijd, geld en aandacht om de goede stijl te maken. De harde kern gaan meestal het verst en zij zijn dan ook altijd de eersten die vernieuwing brengen aan een stijl. De stijl is heel erg belangrijk in een jongerencultuur omdat die altijd zichtbaar is voor buitenstaanders en die is dan vaak ook heel opvallend. Levensstijl is niet hetzelfde als stijl, het is een ruimer begrip. Bij het begrip levensstijl behoren ook de activiteiten in de vrije tijd, de houding ten opzichte van school en werk.

In moderne samenlevingen vormen puberteit en adolescentie een periode tussen kindertijd en volwassenheid. Deze periode wordt steeds verder opgerekt doordat jongeren langer naar school gaan. Jongeren kunnen in jongerenculturen aftasten hoe zij staan temidden van hun leeftijdgenoten. Ze kunnen erin laten zien dat ze tot heel wat in staat zijn. Jongerenculturen trekken jongeren aan omdat zij een aanknopingspunt bieden bij de vele keuzes die jongeren in hun leven moeten maken, zoals school, beroepen en leefstijlen. Jongerenculturen helpen die jongeren bij het vinden van een eigen identiteit.




Jongeren kiezen niet voor niets voor een bepaalde jongerencultuur. Zij doen dat omdat de stijl en levensstijl van die cultuur en de mensen erin hen meer aanspreken dan die van andere jongerenculturen. Zij voelen zich verbonden met degenen die diezelfde keuze hebben gemaakt. Andere jongerenculturen zijn in hun ogen al gauw niet alleen anders, maar ook minder voortreffelijk. Jongerenculturen zetten zich dan tegen elkaar af.

Zij vinden bijvoorbeeld elkaars kleding lelijk, elkaars muziek verschrikkelijk en elkaars opvattingen nergens op slaan. Soms leven die jongerenculturen gewoon volledig langs elkaar heen maar meestal is er sprake van een sterke rivaliteit of zelfs vijandigheid. Dit kan beginnen met elkaar uitlachen en uitschelden maar het kan uitlopen op gevechten.


Hoofdstuk 2: Van Rasta’s tot House.

We onderscheiden verschillende groeperingen vanaf 1975 tot 1995. Elke groep had z’n eigen uiterlijke kenmerken, denkbeelden, levenswijze en muziek. In dit hoofdstuk gaan we elke groep uitgebreid beschrijven.

§2.1 Rasta’s

De naam Rasta is een afkorting van het Rastafari gedachtegoed dat Rasta’s aanhingen. Deze subcultuur is ontstaan in Jamaica in het begin van de twintigste eeuw. De Reggaemuziek ontwikkelde zich in de jaren ’60. In Nederland was de Reggaemuziek in de jaren ’70 erg populair bij de hippies. In die tijd bestonden de Rasta’s vooral uit zwarte jongeren van Creools-Surinaamse of Antilliaanse afkomst.

Uiterlijk. Rasta’s waren vaak aan hun dreadlocks, vervilte in elkaar gedraaide strengetjes te herkennen. Volgens het Rastafari-geloof mochten dreadlocks niet geknipt worden, niet iedereen hield zich hieraan. Rasta’s droegen vaak hoofddeksels zoals gehaakte, ronde mutsen in Afrika kleuren of een beetje hogere petten, van leer, speciaal om rastaharen onder te wikkelen. Maar bedenk wel dat je niet perse dreadlocks hoefden te hebben om bij de Rasta’s te horen, het Rasta zijn zat in de eerste plaats van binnen. Rastakleding had de kleurencombinatie rood, geel en groen tegen een zwarte achtergrond of met een zwarte tekening erop. Deze kleuren waren terug te vinden in veel Afrikaanse vlaggen, naar de roots van zwarte mensen en de hele mensheid. Groen staat symbool voor de natuur van Afrika. Geel is het goud van Afrika. Rood is het bloed dat over Afrika vloeit. De juiste volgorde was groen boven, dan geel en rood onder, omdat anders het bloed over Afrika blijft vloeien. Het zwart duidde op de bevolking van Afrika. Rasta’s hielden ook ven legerkleding, bij voorkeur beige kaki. Ook droegen ze camouflagepetten, -kleding en militaire laarzen. Deze legerkleding hoorde niet echt bij de rastacultuur, maar mensen in warme landen hielden van militaire dingen. Als accessoires werden veel kralenkettingen en armbandjes gedragen, deze waren ook weer in de kleuren groen, rood, geel en zwart.

Muziek. Reggae was dansmuziek met een vloeiend ritme. Dansen was belangrijk. Bekende reggaesterren waren Bob Marley (en de Wailers), en Peter (Mclntosh) Tosh. De teksten van reggaemuziek gingen over God, de bijbel, de liefde, het dagelijks leven in de getto’s, racisme en politiek. Op een aantal punten was reggae de voorloper voor latere ontwikkelingen in de popmuziek. Voorlopers van het rappen in de hiphop waren het toasten (teksten zeggen) van dj’s bij de muziek en het rubbadubben waarbij ritmische teksten werden ingesproken over muziek waaruit de zangstem was weggedraaid. Dj’s mixten nummers met pick-ups. Ook de humanbeatbox (geluiden maken met je mond) werd in Jamaica ontwikkeld.

Denkbeelden en leefwijze. Het Rastafari gedachtegoed was gebaseerd op de bijbel. Ethiopië werd vaak in de teksten genoemd. Ethiopië kwam te staan voor Afrika, het stamland van de slaven op Jamaica. De zwarte mensen vormden hun eigen visie op de bijbel. Jamaicaanse negerleider Marcus Garvey werken dit geloof in begin deze eeuw uit en legde een verband met de ontwikkeling van zwart bewust zijn. Hij spande zich in voor de terug keer naar Afrika van alle zwarte mensen en geloofde in de komst van een zwarte Messias. Men zag de Ethiopische prins Ras Tafari Makonnen als hun zwarte Messias, de latere keizer Haile Selassie. Hij gaf zijn naam als prins aan het geloof en als keizer werd hij als afgezant van God op aarde vereerd. Hij noemde zichzelf “onoverwinnelijke leeuw van de stam van Juda”, daardoor werd de leeuw een belangrijk rastasymbool. Rastafari bleef vooral op Jamaica een geloof. In Europa was het meestal een soort spirituele levenshouding, waarin iedereen eigen keuzes kon maken en eigen accenten kon leggen, zo kon je één worden met het goddelijke (Jah). Volgens de denkbeelden van rasta’s kon het paradijs bestaan, als je er maar in geloofde. De blanke wereld heeft de negers veel leed aangedaan, zij hebben zich hierover nooit verontschuldigd. De rastacultuur is tegen geweld, maar men moet zich wel bewust zijn van wie men is. Dat is je rootslijn. Rasta’s stonden open voor de blanken “zwart en wit zijn twee polen, die elkaar niet meteen liggen, maar ze kunnen niet zonder elkaar…” Rasta’s hebben respect voor alles en iedereen, “al wat leeft moet je geen kwaad doen.” Alle Rasta’s houden van kinderen omdat zij de waarheid zeggen en wijs zijn.
Rasta’s blijven vooral binnen, pas als er festivals zijn komen zijn naar buiten. Behalve op festivals en in koffieshops troffen Rasta’s elkaar vooral in rastafari theehuizen. In die theehuizen werd gepraat, naar reggaemuziek geluisterd, ook kon je er rubbadubben. Er werd gezond (itar) gegeten, vele aten geen vlees en vooral geen varkensvlees. Bovendien was er marihuana of wiet (ganja) te koop. Door het blowen namen de Rasta’s een relaxte houding aan, er werd niet of zelden alcohol gedronken.
Rasta’s hoorden elkaar te helpen als dat nodig was. Bij het begroeten brachten ze hun vuist naar het hart of sloegen de vuisten tegen elkaar, zo wensten ze elkaar kracht en liefde. “Geloof in jezelf en in de rastacultuur”.


§2.2 Metalheads.

Metal bestaat sinds 1970. Binnen metal bestaan allerlei variaties en afsplitsingen, maar de meest oorspronkelijke vorm is heavy metal, die aan het eind van de jaren 60, begin jaren 70 ontstond. Aan het eind van de jaren 80 leek metal wat te minderen doordat metal bands te commercieel werden gevonden door de fans. Ondertussen hadden zich al verschillende vormen van metal ontwikkeld zoals: black metal, een nog zwaardere en agressievere vorm, death metal in het begin van de jaren 90 en daarnaast ook glamthrash- en speedmetal. In die 30 jaar is de metal steeds harder geworden. Muziek was voor de metalheads heel belangrijk, voor metalheads gold: een dag zonder muziek is een dag zonder leven. Ruig, agressief, hard, energiek, dynamisch en authentiek zijn de trefwoorden voor zowel de muziek als de bijbehorende levensstijl.

Uiterlijk. Haar, bij voorkeur met veel volume is belangrijk en daarom verzorgen ze het ook goed, want zonder lang haar kan je niet headbangen. De kleding was ruig en onverschillig: gescheurde broeken en T-shirts, long sleeves met gaten in de ellebogen, mouwloze jacks of vesten van denim of leer, lange leren jassen of jacks en als schoeisel eerst sportschoenen maar nu kisten, motorlaarzen of cowboylaarzen. Zwart is, zeker bij death en black metal, de favoriete kleur. Ook hielden ze van blauwe of stonewashed jeans. Vaak dragen ze leren, strakke, rechte, broeken met eroverheen een los shirt en daar overheen een mouwloos vest. De shirts waren meestal zwart en geheel bedrukt met prints van bands of shockerende plaatjes van bloedende lichamen, doodshoofden of schedels. Die shirts werden gekocht bij concerten als verzamelaars-item. Vrouwelijke metalheads dragen ongeveer hetzelfde als jongens. Daarnaast ook korte leren rokjes en strakke truitjes, netpanty’s hoge hakken en ijzeren stukjes erop. Het ruige imago van de metalheads hadden ze vooral te danken aan de metalen versieringen op hun kleding, die ze zelf maken. Bovendien dragen zowel jongens als meisjes leren zwarte halsbenden en armbanden met metaal. Metalheads dragen ook kettingen, om hun hals taille of aan hun riem, met daaraan een symbool uit de sfeer van zwarte magie en satanisme. Metalheads hebben vaak tatoeages van doods- en duivelsymbolen. Verder hadden ze metalen ringen, oorbellen en ook piercings, in hun wenkbrauw, neus, onderlip, tepel of navel. Bandleden maar ook jongens maken hun ogen op met zware zwarte randen. De meisjes droegen altijd zware make-up.

Muziek. De muziek van de metalheads had een enorm volume, zware drums en bass met heftige beat, vervormd en krachtige zangstijl, waarbij ze veel schreeuwen en krijsen. Ook een soort laag grommen (grinting) komt vaak voor. Het lijkt simpel maar de muziek is veel ingewikkelder dan het lijkt. Het is niet gemakkelijk te spelen, je moet ervaren zijn, er achter staan en het willen en kunnen. Ze namen een voorbeeld aan klassieke muziek die hun wel aanspreekt door de melodie, harmonie en de mystieke en mysterieuze sfeer. Veel gitaristen hebben een klassieke opleiding gehad. Het moeilijke van heavy metal is de snelheid waarmee wordt gespeeld.
Het volume, de zwaarte van de muziek, de felheid en de zang moeten goed op elkaar worden afgestemd. Centraal in heavy metal is het live optreden, de concerten en de festivals. Bands brengen in hun opvallende shows macht en geweld naar voren. Ze gebruiken symbolen zoals de duivel, zwarte magie en duistere machten om duidelijk te maken dat de wereld en het leven uit strijd bestaat.
Er zijn commerciële vormen van metal, zoals: de glam-metal, van bands als Kiss en later de pop-metal, Cross-over van Bon Jovi, die een veel zachtere en zelfs romantische uitstraling heeft. De “echte” metalheads wordt deze softrock beschouwt als verraad tegenover wat metal werkelijk is. Ook zien ze bands die het doen voor het grote geld. Metalheads leven voor, door en met hun muziek, spelen vaak zelf en praten er voordurend over. Ook zijn ze erg geïnteresseerd in de geschiedenis van de metal. Zo kun je onderscheid maken tussen verschillende metal. Heavy metal is muziek die ontstaan is uit frustraties, het is energiek en agressief. Door Punk heeft metal vaart gekregen, daardoor werd metal harder. Zonder de twee bands Priest en Black Sabbath was metal nooit geweest wat het nu is. Trash metal is zwaarder en ruiger met snellere speed. Ook heb je Black metal, die in Noorwegen is ontstaan. Metalheads lezen het tijdschrift “aardschok”, het is de metal-encyclopedie waar alles in staat wat metalheads willen weten. Metalheads gaan ook vaak naar vrij heftige festivals, Dynamo is het bekendste Europese metalfestival. De metalgroet is: Een vuist met pink en wijsvinger omhoog, of je slaat met vuisten tegen elkaar of je pakt elkaars hand en je roept ahw! De meest karakteristieke dansvorm is het headbangen, waarbij op het ritme van de muziek hoofd en haren heen en weer worden gezwaaid. Bij de concerten komen op en weer springen (pogoën), op elkaar slaan, maar niet in het gezicht (trashen), stagediving en crowd surfing eveneens voor. Bij dit alles wordt veel gedronken, maar alleen bier. Ook wordt er met bier gegooid, waardoor modder ontstaat, waar wordt in gegleden en gesprongen. Ook wordt er drugs gebruikt maar dit is niet essentieel. Niet alleen zijn de muziek, maar ook de teksten en de zang erg belangrijk. Er zit in de metal ook duidelijke woede over verzet, bestaande verhoudingen, de wet, politie, het feit dat er regels zijn, autoriteit en later allerlei mistanden in de maatschappij. Het Christendom staat symbool voor de vastgeroeste samenleving en daartegenover wordt dan satan geplaatst. Maar de meeste fans nemen het satanisme niet te serieus omdat ze vinden dat dit te ver door slaat. Overigens hebben de metalheads weinig behoeften om aan die mistanden wat te doen, het blijft bij het registeren ervan en er tegen protesteren. Zelf vinden zij zich sociaal. Ze zijn antiracistisch en ondanks hun agressieve uiterlijk niet gewelddadig. Ze streven naar vrijheid, dat samen gaat met sterk gevoel van verbondenheid en vriendschap.

Denkbeelden en leefwijze. In de begintijd van metal waren de meeste metalheads uit de arbeiders- en lagere middenklasse afkomstig. Tegenwoordig zijn alle klassen en opleidingen in metal aanwezig. Jongere fans wonen thuis, ouderen hebben een appartement of zitten in een kraakpand. Het belangrijkste in hun kamer is een geluidsinstallatie, vaak staat er ergens een gitaar en de wanden zijn versierd met foto’s van favoriete bands, posters van fantasierijke hoezen en reproducties uit de wereld van fantasy en horror. Verder bezoeken metalheads samen films met onderwerpen, zoals hellraiser (1987), predator (1987) en alien-films. Ook spelen ze in groepsverband computerspellen als warhammer en doom. Metal fans zijn over het algemeen blanke jongens. Bij death en black metal is het aantal meisjes heel klein, bij heavy metal zijn er meer, maar ze zijn toch ver in de minderheid. In zekere zin zijn meisjes gevaarlijk, zij vertegenwoordigen een kant van het leven die niet met muziek te maken heeft en brengen de verleiding voor romantiek. Vrouwen worden in de wereld van metal vaak voorgesteld als destructief, als een soort femme fatale van wie mannen het slachtoffer zijn. Meer dan relaties houden kwesties van goed en kwaad en van macht metalheads bezig. Ook seksualiteit staat in het teken van macht en de sfeer is soms macho. De leeftijd van metalheads ligt gemiddeld hoger dan in andere jongeren subculturen. Veel jongeren worden al op jeugdige leeftijd fan, en ze blijven zeer lang liefhebber van de muziek.


§ 2.3 Disco’s

Disco ontstond tussen 1971 en 1974 in de underground discotheken van New York. In Nederland werden de eerste discofeesten georganiseerd door de Belg Eddy de Clercq. Hij vond het uitgaansleven in Amsterdam tegenvallen dus besloot hij om er zelf feesten te gaan organiseren. Het was duidelijk dat er een grote behoefte aan feesten was. Disco was toen nog een subcultuur waarin vooral uitgaanstypen te vinden waren. In de film...

siem006 20 oktober 2008 @ 13:01 uur Kan iemand mij vertellen welke literatuur er is gebruikt?? Ik doel voornamelijk op het stuk waar jongerencultuur staat beschreven. Alvast Bedankt!!! silenthunter 23 april 2006 @ 13:13 uur Hey Ivm de metalheads. je stelt de metals nogal negatief voor heb ik ondervonden. Het is niet omdat je naar metal luistert bent of metalhead bent, dat je daarvoor satanistisch bent. Velen zijn zelfs niet Satanistisch voor alle duidelijkheid en zeker geen heavy & power metalbands. Satanisme is vooral terug te vinden in de Black & death metal scene niet in derest, dit zijn vooroordelen. Greets