De Beschrijvingsopdracht

Complete titelbeschrijving:

Schrijver: Koos van Zomeren
Titel: Otto’s oorlog
Jaar van eerste uitgave: 1983
Plaats, jaartal en druk van de gelezen uitgave: Amsterdam 1990 3e druk


Titelverklaring

Otto Stein’s vader wordt in de tweede wereldoorlog opgepakt door de Duitsers. Zijn vader had een kraai gehad die “Hitler is dood” kon zeggen en beroemd was in de hele buurt. Toen de jonge Otto trots begon te vertellen dat de kraai van zijn vader was kregen de Duitsers hier lucht van en pakten zijn vader op.
De rest van Otto’s leven lijkt een zoektocht te worden naar de vader die hij nooit heeft gekend. De schuldgevoelens, de worsteling met zijn verleden en met zich zelf geeft een van de verhaalpersonen weer in een gedicht die de naam Otto’s oorlog draagt. De titel van het boek heeft te maken met de titel van dat gedicht en de oorlog in zijn hoofd.

J.A. Dautzenberg, een recensent legde het als volgt uit:
“Steins oorlog, niet die van Otto – de titel lijkt me niet geheel juist. Hij is ontleend aan het gelijknamige gedicht dat Wessel Matser over Stein schreef en waarop deze zo trots was als op ‘de aaiende hand van zijn vader op zijn kruin’, ook al is het gedicht weinig vleiend voor hem (Matser is niet zo’n aardige man). Het gedicht gaat over Otto’s obsessie met de oorlog, maar het boek als geheel gaat over de oorlog in het hoofd van Stein en zijn ‘oorlog’ met zijn reisgenoten. Hij wordt ook consequent Stein genoemd, terwijl de beide anderen met hun voornaam worden aangeduid. De kleine Otto en diens oorlog is in Stein uitgegroeid tot monsterlijke proporties, en dat is het onderwerp van het boek. Het is dus geen oorlogsroman met een klein jongentje als hoofdpersoon, maar een psychologische roman over een volwassen mens die met zijn bestaan nooit goed raad weet. Maar je zou ook kunnen zeggen dat hij er nooit goed raad mee heeft kunnen weten en altijd de zoon van een verdwenen vader is gebleven. In die zin is het dus toch Otto’s oorlog. Zowel de titel als de voortdurende herinneringen dienen om aan te geven dat in Stein de kleine Otto nog voorleeft, sterker nog: zijn hele leven en denken bepaalt.”


Motivering van mijn boekkeuze
Ik heb dit boek uitgekozen om te gaan lezen omdat de titel me nieuwsgierig maakten. Bovendien was mijn eerste indruk dat het om een oorlogsboek ging, mijn favoriete genre. Als ik meteen had begrepen dat het om een psychologische roman ging had ik het boek waarschijnlijk niet gelezen

Korte inhoud
Otto Stein was nog een kind tijdens de oorlog. Het gezin overleefde het bombardement op Rotterdam, op 14 mei 1940, maar later in de oorlog werd Otto’s vader door de Duitsers opgepakt. Hij is sindsdien nooit meer teruggekomen. Deze gebeurtenissen en alle andere herinneringen aan de oorlog blijven Otto Stein zijn hele leven achtervolgen. Als Otto ongeveer vijftig jaar is, ontmoet hij Wessel Matser, een bioloog en dichter, die de vogeltrek bestudeert. Wessel vraagt Otto om mee te gaan op expeditie naar Turkije en om die expeditie te financieren. Wessel stemt in en vraagt ook zijn neef, Simon Jorna, om mee te gaan als fotograaf. Zo gaan ze op reis. Na deze reis zullen nog vele reizen volgen, maar waar Otto, Simon en Wessel ook heen gaan, Otto voelt zich altijd eenzaam. Simon en Wessel trekken alleen met elkaar op en sluiten Otto bewust buiten. Maar Otto wil zo graag bevriend zijn met Wessel. Hij haat Simon. En ondertussen worstelt hij nog steeds met zijn herinneringen aan de oorlog. In Spanje valt Wessel van een berg en vanaf die dag vraagt Otto zich af of dit zijn schuld was. Had hij Wessel geduwd? Op later expedities (zonder Wessel) gaan veel gesprekken tussen Otto en Simon over dit onderwerp, maar het zal blijken dat Otto er niets aan kon doen. Tijdens een expeditie naar Banc d’Arguin speelt Otto met de gedachte Simon van een berg te duwen. Maar uiteindelijk doet hij het niet, Simon is immers familie. Dan valt Simons fototas van de berg en Otto biedt aan hem te halen. Hij is bezig aan zijn afdaling en vraagt Simon hem even een hand te geven. Maar Simon geeft hem een duw. En Otto valt, zijn dood tegemoet.

Eerste persoonlijke reactie
Ik vond het boek interessant, geloofwaardig, meelijwekkend, origineel en diepzinnig.

Lezen van secundaire literatuur
De recensies die ik heb gelezen komen uit de Literom. Ik heb de prints hiervan toegevoegd aan het einde van mijn verslag

Uitgebreide persoonlijke reactie
• Onderwerp
Het onderwerp van de tekst is volgens mij het vader - zoon conflict. Ik vind het onderwerp interessant, alhoewel ik een ander onderwerp verwachtte en dat liever had gelezen. Dit onderwerp ligt ook niet zo in mijn belevingswereld en is iets waar ik nooit over na denk. Daarom was het wel interessant om eens een boek te lezen over dit onderwerp.
De schrijver werkt het onderwerp heel goed uit. Met flashbacks kom je te weten hoe de relatie tussen hem en zijn vader was en door zijn gedachtegangen kom je te weten hoe zeer hij die vader mist en daardoor geen richting kan geven aan zijn leven.
• Gebeurtenissen
De belangrijkste gebeurtenissen in het boek zijn de bom die tijdens het bombardement het gezin Stein op een haar na missen, de vader van Otto die wordt opgepakt door de Duitsers, de val van Wessel en de val van Otto. Deze gebeurtenissen zijn het belangrijkst omdat de eerste drie bij Otto een schuldgevoel veroorzaken en zijn gedachtegang en zijn leven compleet in beslag nemen. En de laatste gebeurtenis is zo belangrijk omdat het een definitief einde maakt aan het leven van Otto en, omdat Otto Simon niet van de berg afduwt, de vraag beantwoord of Otto schuldig is aan de vermissing van zijn vader en de dood van Stein. Aangezien Otto niet in staat is tot moord weet hij dat hij niet schuldig is aan de vermissing van zijn vader en de val van Wessel.
De gebeurtenissen zijn allen goed uitgewerkt en uitgebreid verteld. De schrijver legt de verbanden tussen de gebeurtenissen niet duidelijk uit, je moet als lezer zelf alle verbanden leggen tussen de gebeurtenissen. Dat maakt het boek moeilijker te begrijpen, maar ik vond het geen probleem.

• Personages
Het karakter van de hoofdpersoon wordt zeer uitvoerig beschreven en duidelijk uitgelegd. Je leert Otto zeer goed kennen. Dit vind ik belangrijk omdat je je dan gemakkelijker in de hoofdpersoon kunt verplaatsen. Helaas lukte mij dat niet goed omdat de hoofdpersoon ver van mijn wereld aflag en ik hem eigenlijk maar een vervelend karakter vond hebben. Dat vond ik een van de mindere dingen van dit boek. De andere personages waren in dit boek Wessel en Simon. Ze kwamen normaler over en liggen dichter bij mijn belevingswereld. Ook al vond de hoofdpersoon de beide figuren onsympathiek, ik vond ze sympathieker dan de hoofdpersoon zelf. De hoofdpersoon gunde zijn twee metgezellen niets en had een enorme hekel aan zijn neef Simon en aan Wessel omdat die bevriend raakte met zijn neef en niet met hemzelf. De beslissingen die daaruit volgen waren niet aanvaardbaar. Ik stond er soms van te balen als Otto de sfeer weer eens verpestte en niet meer zijn best deed om erbij te horen.

• Opbouw
Het verhaal is ingewikkeld van opbouw. Het verhaal is in niet-chronologische volgorde verteld. Het verhaal begint in de tweede...








Nog geen opmerkingen of toevoegingen op dit document geplaatst.
Wil jij een bericht plaatsen dan kan dat door op "post message" te klikken.