Inleiding

Dit werkstuk gaat over Leonardo da Vinci. Hij leefde van 1452 tot 1519 en was meer dan alleen een groot schilder. In zijn tijd waren er ook nog andere kunstenaars die even geniaal en vaak productiever waren dan hij: Botticelli, Michelangelo en Rafaël in Italië; Albrecht Dürer en Hans Holbein de Jongere in Duitsland; de gebroeders Van Eyck in Nederland; en ten slotte grote schilderscholen als de Vlaamse, de Nederlandse, de Spaanse en de Franse tegen het einde van de eeuw. De reden dat Leonardo da Vinci op deze plaats bijzondere aandacht krijgt is dat hij, volgens André Michel, ‘meer tot de geschiedenis van de menselijke kennis behoort dan tot de kunstgeschiedenis’. Hij was architect, beeldhouwer, musicus, dichter, wiskundige, astronoom, fysicus, chemicus, praktiserend anatoom, botanicus, geograaf, geoloog, opticus en ten slotte ingenieur. Duizenden uitvindingen heeft hij gedaan en hij dacht ook na over het vliegen van een lichaam dat ‘zwaarder is dan lucht’.
De belangrijkste vraag van dit werkstuk is:
Wat heeft Leonardo da Vinci allemaal geschilderd en uitgevonden?
Maar om nou iets meer over deze man te weten te komen beginnen we met zijn levensbeschrijving. Daarna volgt wat Leonardo da Vinci allemaal heeft geschilderd met in de schijnwerpers: ‘Mona Lisa’ en ‘Het Avondmaal’.
Hierna wordt verteld wat meneer da Vinci heeft uitgevonden als wetenschapper. En tot slotte wordt nog iets verteld over Leonardo da Vinci als schrijver.

1. Leonardo´s levensbeschrijving

1.1 Jeugd in Florence 1452-1472

Op 15 april 1452 werd Leonardo da Vinci geboren in het dorpje Anchiano, vlak bij Vinci dat op dertig kilometer van Florence ligt. Leonardo is een buitenechtelijk kind. Van zijn moeder is vrijwel niets bekend. Aangenomen wordt dat het om een hulpje in een herberg gaat, dat luisterde naar de naam Catherina.
Van zijn vader is meer bekend: Ser Piero da Vinci. Hij was de notaris van Vinci, en dus een welgestelde man. Bij de geboorte van Leonardo was hij 25 jaar oud. Verder is hij in zijn leven 4 keer getrouwd geweest en is vader van 12 kinderen geworden. Zijn laatste kind kreeg hij toen hij 75 jaar oud was. Hierna had hij nog maar 2 jaar te leven.
Leonardo werd toevertrouwd aan een boerenechtpaar in Vinci, bij wie hij zijn kleuterjaren heeft doorgebracht, omdat zijn vader naar Florence verhuisde. Hij kreeg de gebruikelijke opvoeding voor een jongen van goeden huize: lezen, schrijven, rekenen en wat Latijn. Met dit laatste heeft Leonardo zijn hele leven last gehad, hij kreeg het nooit helemaal onder de knie en had daarom heel wat last met het begrijpen van boeken die in het Latijn waren geschreven. Zijn handschrift is heel bijzonder: hij schreef van rechts naar links en de letters staan de verkeerde kant op. Dit handschrift is waarschijnlijk te verklaren met het feit dat Leonardo linkshandig was en op deze manier makkelijker en sneller kon schrijven. Maar hij kon ook normaal schrijven, als hij iets moest schrijven wat andere mensen ook moesten lezen.
Van de kleuterjaren van Leonardo is verder niets bekend, waarschijnlijk heeft hij in het Toscaanse landschap rond gerend en daar is hij geïnspireerd geraakt om te schilderen.
Het talent van Leonardo moet al vroeg zijn opgevallen, want Ser Piero da Vinci liet Leonardo naar Florence komen. Hij was toen 15 jaar oud. Florence was in die tijd het artistieke centrum van Italië, waar men openstond voor nieuwe ideeën.
Leonardo ging in de leer bij de beeldhouwer en schilder Andrea del Verrocchio, één van de beroemdheden van de stad. Hier leerde je niet alleen schilderen, maar ook goudsmeedkunst, gietkunst en brons bewerken. Er werd zelfs les gegeven in het maken van kostuums en het organiseren van grote feesten.
Leonardo leert in Verrocchio´s atelier en maakt ook in de straten en kerken kennis met de kunst van de vroege Renaissance. Zijn vroege werken laten zien dat hij al voor het einde van zijn leertijd (meestal 6 jaar) een getalenteerder schilder is dan zijn meester.

1.2 Zelfstandig 1472-1482

Op twintigjarige leeftijd werd Leonardo officieel als schilder in het ‘Sint Lucasgilde’ van Florence opgenomen. Hij kon toen zelfstandig opdrachten aannemen, maar werkte voorlopig verder in de werkplaats van Verrocchio.
Leonardo begon aan zijn eerste grote altaarstuk, De aanbidding der Wijzen. Hoewel veel vroege werken vanwege hun slechte conditie moeilijk te beoordelen zijn of, zoals De boetvaardige Hiëronymus, onvoltooid bleven, werd het bijzondere en nieuwe van zijn kunst al zichtbaar.
Toch had zijn eigen atelier, dat geopend werd in 1476, niet echt succes. Omdat hij zich niet bezighield met politiek werd hij dermate door de Medici genegeerd dat er, toen de beste kunstenaars werden uitgenodigd om het Vaticaan te verfraaien, niet eens aan hem werd gedacht. Deze onverschilligheid van de Medici en het feit dat hij wegens een beschuldiging van homoseksualiteit uit de omgang gebannen was, bracht hem ertoe naar een andere beschermer uit te zien.

1.3 Uomo universale ("allround mens") 1482-1494

Leonardo verliet Florence en ging naar Milaan. Hij verbleef aan het hof van hertog Ludovic Sforza. Hier vond Leonardo wat Florence hem niet kon bieden: een zeker financieel bestaan.
Hij ontwikkelde zich als portretschilder en decorontwerper, hielt zich bezig met architectuurprojecten en werkte aan een groot ruiterstandbeeld: ‘Caballo’. Dit laatste was de opdracht van de hertog. In dit standbeeld zou de vader van Ludovic verheerlijkt moeten worden. Dit werk heeft Leonardo nooit afgemaakt, er bestond alleen een gipsmodel op ware grootte, dat na enige jaren vernietigd werd.
Leonardo genoot ervan dat hij zich aan allerlei verschillende interesses kon wijden en dat hij niet aan opdrachten vast zat. Hij maakte gedetailleerde studies van technische vraagstukken, onderzocht het kanalenstelsel in de omgeving en ontwierp oorlogsmachines en andere apparaten. Praktische problemen waren voor hem een aanleiding om dingen uit te zoeken. Nieuwe vragen bleven hem bezighouden. Leonardo veranderde van een kunstenaar in een uomo universale ("allround mens"), een veelzijdige, ontwikkelde persoon, die in talrijke takken van kunst en wetenschap uitzonderlijke prestaties weet te verrichten.
In deze tijd sloot Leonardo vriendschap met een duistere jongeman, Salaï, die 25 jaar lang van zijn zorg en toewijding heeft mogen genieten.

1.4 Meesterlijk schilder 1494-1499

In de tijd dat Leonardo in Milaan was bestudeerde hij natuurwetenschappelijke en technische onderwerpen met de creativiteit van een kunstenaar, terwijl hij aan de andere kant de schilderkunst steeds meer als een wetenschap zag. Het doel achter zijn omvangrijke studies van anatomie (ontleedkunde) en bewegingsleer, botanica (plantkunde) en dierkunde, geologie (aardkunde) en meteorologie (wetenschap) was de ‘volmaakte’ schilderkunst. In deze jaren ontstonden schilderijen die tot de belangrijkste van de hele wereld gerekend worden. Vooral Het Laatste Avondmaal, dat hij voor een klooster in Milaan schilderde, maakte hem beroemd. De dramatische muurschildering bracht een ommekeer in de 15e-eeuwse schilderkunst teweeg. Het werk zou voor vele generaties kunstenaars een voorbeeld zijn geweest, hoewel het al snel na de voltooiing begon af te bladderen.

1.5 Rusteloze jaren 1499-1506

In 1499 werd het kasteel van Sforza vernietigd door een aanval van de Fransen. De regering werd een puinhoop dus Leonardo vertrok uit Milaan om weer nieuwe opdrachtgevers te vinden. Leonardo reisde via Mantua en Venetië terug naar Florence. Daar trof hij heel veel veranderingen aan. Onmiddellijk na de dood van Lorenzo de’ Medici werden de Medici verdreven. De bruisende glansperiode van het ‘Quattrocento’ bestond alleen nog maar in de herinnering.
Verrocchio en zijn tijdgenoten waren ook overleden, de uitbundige vrolijkheid van de stad waar het gonsde van ideeën had plaats gemaakt voor ‘armetierig geploeter’.
Bovendien werden de 48 jaren van kommer en kwel van Leonardo volledig overschaduwd door de 25 succesjaren van Michelangelo, die het nieuwe artistieke idool van de stad was geworden. Toch vond Leonardo onderdak in het Klooster van de Aankondiging. Het duurde niet lang of hij trok weer verder om in dienst te treden van de nieuwe sterke man in Italië, Cesare Borgia, bij wie hij acht jaar lang de functie van ingenieur voor militaire werken vervulde.
Het liep...








Nog geen opmerkingen of toevoegingen op dit document geplaatst.
Wil jij een bericht plaatsen dan kan dat door op "post message" te klikken.