H 1.Communicatie en gesprekstechnieken

In je toekomstige beroep werk je met mensen. Je geeft informatie door, je helpt, je motiveert, je troost, je maakt grapjes, je straft, je beloont, je deelt complimentjes uit. Kortom, je communiceert voortdurend. Een belangrijke communicatiewet luidt: je kunt niet niet communiceren.

Communicatieschema

• zender (iemand die communiceert bewust of onbewust)
• boodschap via medium (stem, lichaam, brief, telefoon)

De info die wordt overgebracht

• ontvanger (degene voor wie de boodschap bestemd is)

Je hebt gezien welke factoren van invloed zijn op het communicatieproces. Die factoren kunnen van buitenaf komen. Maar veel elementen liggen ook bij jou zelf.

Coderen

Een boodschap dat men overdraagt, omzetten in taal.

Decoderen

De ontvanger zet de woorden die hij hoort om in betekenis.

Het interpreteren van de boodschap
De belangrijkste oorzaken van communicatiestoringen zijn:

• psychologische factoren: iets wat bij jou zit, belemmert een goede communicatie;
• omgangskundige factoren: de onderlinge relatie tussen zender en ontvanger is niet goed;
• culturele factoren: je spreekt letterlijk een ander taal dan je gesprekspartner of er is geen of onvoldoende inzicht in elkaars culturele en/of religieuze achtergrond;
• de zender zendt slordige en onduidelijke berichten uit;
• de ontvanger is ongeconcentreerd;
• er gebeurt iets in de omgeving: er is sprake van een stoorzender.

Ruis

Alles wat afleidt van optimale communicatie noemen we ruis.

Feedback

Een directe reactie op de zender noem je feedback.

Om te weten wat het effect is van jouw eigen communicatieve gedrag is het van het grootste belang dat je goed naar andere mensen leert kijken. Hoe reageren mensen op wat je zegt, op wat je doet, op hoe je kijkt, op wat voor toon je aanslaat? Als welzijnswerker moet je de effecten van je eigen communicatieve gedrag kunnen inschatten. Noem het zelfkennis, of trucjes die je gebruikt.

Communicatieve vaardigheden

• goed kunnen luisteren
• een vlotte babbel hebben
• in volzinnen spreken

Verbale communicatie:

de woorden die je spreekt

Non-verbale comm:

de manier waarop je comm (stem, intonatie, gebaren).

Jargon is vaktaal

Formele taal is officiële taal, deftige taal

Informele taal is veel gemoedelijker dan formele taal. (gewoon)

Ook een vorm van communicatie !!!! Niet dan?!?

H 2. Tweegesprekken

Een tweegesprek is een gesprek waarbij sprake is van twee gesprekspartners. Het tweegesprek is een belangrijk middel in het werkveld.

Enkele voorwaarden waaraan je als gespreksleider moet voldoen om de gesprekken zo effectief mogelijk te laten verlopen zijn: de goede houding van de gespreksleider, de voorbereiding en beëindiging van het gesprek en het creëren van een ontspannen sfeer.

Voorwaarden voor een effectief gesprek

• je houding als gespreksleider;
• de voorbereiding van het gesprek;
• de beëindiging van het gesprek;
• het creëren van een goede sfeer

De vaardigheden voor tweegesprekken moeten zoveel mogelijk geïntegreerd zijn in het gedrag van de gespreksleider. De belangrijkste vaardigheden voor de gespreksleider die bij elk gespreksmodel aan de orde komen zijn: stimuleren, ordenen en samenvatten, analyseren en reflecteren en vragen stellen.

Elk gespreksmodel heeft zijn eigen doelen, fasen en vaardigheden voor de gespreksleider. Je zult echter hebben gemerkt dat bepaalde fasen van het ene gesprek overeenkomen met die van het andere gesprek. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer de gespreksleider een luisterhouding aanneemt. Bij het informatieve gesprek vormt dit de hoofdmoot van het gesprek. Je ziet het echter ook terug bij fase 2 van het slechtnieuws, het functioneringsgesprek en het beoordelingsgesprek en fase 1,3 en 6 van het probleem-oplossend gesprek.

Non-directieve vaardigheden±

• Stimuleren door het geven van tussenvoegsels (hmm, o ja!, nee toch?)
• Ordenen, samenvatten (op een rij wat er gezegd is)
• Analyseren (probeer verhaal te ontrafelen)
• Reflecteren (poging een ander te begrijpen)
• Vragen stellen: E-in : informatieve vragen, verduidelijking

E-ex: gesprek een ander wending geven door ander invalshoek te kiezen of ander onderwerp

Directieve vaardigheden

• Het geven van ik-boodschappen(I):
• Informatie geven(I):(info omdat ander vraagt of jij wil ander iets onder zijn aandacht brengen
• Advies geven(A): je mening door advies (Als ik jou was….)
• Confrontatie geven (C): (confronteer ander met tegenstrijdigheden)

Minder wenselijke vaardigheden

• Een waardeoordeel geven, waardering geven (WA) Je spreekt een oordeel uit over het gedrag of uitingen van de ander
• Een vooronderstelling uiten(V): (je suggereer dingen ????)
• Een geruststelling uiten(G): (je neemt ander niet serieus)

Het is heel belangrijk om gesprekken die je met de cliënt voert op een effectieve manier te laten verlopen. Het bevordert je vertrouwensrelatie met de cliënt.

Informatieve gesprek

Doelen van het gesprek

• het verkrijgen van info
• het leren uiten van meningen, gedachten en gevoelens
• het opbouwen van een vertrouwensrelatie

Het slecht-nieuwsgesprek (drie fasen)

• mededeling van het slechte nieuws
• vermindering van de frustratie
• ondersteuning van de oplossing van het probleem

Doelen van het gesprek

• overbrengen van het slechte nieuws
• bieden van ondersteuning bij het verwerken van het slechte nieuws

Fasen van het slecht nieuws gesprek

• slechte nieuws meedelen
• de frustratie verminderen
• ondersteuning bieden bij de probleemoplossing

Vaardigheden gespreksleider

• slechte nieuws duidelijk formuleren
• geen omwegen, meteen meedelen
• geef een korte, heldere toelichting
• stimuleer ander om zijn mening/gevoelen verder toe te lichten

Probleem-oplossende gesprek:

De twee modellen

• het medisch model, (dokter-patientmodel) De gespreksleider is: directief - zakelijk - onpersoonlijk - afstandelijk - alwetend- autoritair
• het counselingmodel, (participatiemodel) De gespreksleider is: non-directief - vriendschappelijk - persoonlijk - democratisch - samen)

Doel van het gesprek

• het bieden van hulp bij het oplossen van een probleem
• het stimuleren van de ander om zelf tot een oplossing te komen

Fase v/h gesprek:
definitie - beeldvorming - meningsvorming - besluitvorming - uitvoering -evaluatie

Functioneringsgesprek
Doelen van het gesprek

• Bespreken van het functioneren van de medewerker
• Oplossen van problemen in de werksituatie
• Komen tot een beter functioneren van de medewerker

Fasen van het gesprek

• Inleiding
• Bespreking van het functioneren
• Noteren van conclusies en afspraken

Vaardigheden gespreksleider

• uitnodigende startvraag
• geef informatie
• vragen omtrent gemaakte afspraken
• stimuleer de ander zich te uiten
• orden, vat samen, analyseer en reflecteer

Het beoordelingsgesprek

• beoordelingsformulier
• beoordelingsgesprek

Doelen van het gesprek

• analyseren van sterke en zwakke kanten v/d medewerker
• komen tot een beoordeling v/h totale functioneren van de medewerker in zijn werk

Fasen van het gesprek

• startvraag
• spoor de ander aan tot het formuleren van leerdoelen en geef ideeën hieromtrent
• geef indien nodig enkele suggesties om hem op weg te helpen
• speel eventuele vragen om advies van de ander terug nar hemzelf

De 4 fasen van een professioneel gesprek

Fase 1: “social talk”, bedoeld om de gesprekspartner op zijn gemak te stellen. De aanloopfase

Fase 2: het voorbereiden van het gesprek, waarin je aangeeft uit welke onderdelen het gesprek bestaat. De planningfase

Fase 3: waarin je de feitelijke inhoud van het gesprek bespreekt.De themafase

Fase 4: de afronding van het gesprek, waarin je bijvoorbeeld een samenvatting geeft, evalueert en afscheid neemt van je gesprekspartner.

Soorten gesprekken

Open gesprek (het vrije/ niet gestandaardiseerde interview)
Het gesprek wordt bepaald door de geïnterviewde

Half-Open gesprek (het gestandaardiseerde interview)
De gespreksleider en de geïnterviewde kunnen het verloop van het gesprek beïnvloeden

Gesloten gesprek (het gestandaardiseerde interview)
De gespreksleider bepaalt het verloop van het gesprek

H 5. Houdingsaspecten

Jouw houding ofwel de manier waarop je je gedraagt in bepaalde situaties ten opzichte van personen of gebeurtenissen, is heel belangrijk in je werk. Voor elke beroep is een specifieke beroepshouding nodig. Dit is de meest ideale houding die je kunt bezitten om het beroep optimaal uit te oefenen. Het is van belang je de juiste houdingsaspecten eigen te maken en regelmatig door middel van zelfreflectie te bekijken hoe je functioneert.

De juiste luisterhouding wordt gekenmerkt door:

• een ietwat voorovergebogen lichaamshouding, gericht naar spreker
• rustig op een stoel zitten
• met de onderarmen op tafel of op de bovenbenen steunen
• regelmatig oogcontact met de spreker onderhouden

Middelen waarmee je werkt als sociaal-agogisch werker

[ Log in of registreer gratis om dit hele document te bekijken ]

Reacties

[post reply]

Nog geen opmerkingen of toevoegingen op dit document geplaatst.
Wil jij een bericht plaatsen dan kan dat door op "post message" te klikken.