inhoud

Op 15 juni 1993 sterft Piet van der Heijden op 67-jarige leeftijd. Van der Heijden, de hoofdpersoon, vertelt hoe deze gebeurtenis hem op een onaangename manier geconfronteerd heeft met zijn eigen sterfelijkheid. Bovendien komt zijn hele jeugd weer naar boven en met name de rol die zijn vader daarin gespeeld heeft.

Op een zomerse woensdagmiddag brengt hij een bezoek aan Café de Z., zijn stamkroeg. Hij is in gezelschap van een fotograaf wiens boek zojuist een lovende recensie gekregen heeft. Terwijl de fotograaf de criticus, die het stuk geschreven heeft ontroerd bedankt, ontstaat er buiten commotie doordat twee stamgasten van een naburige hasjtent elkaar achternazitten. Van der Heijden stoort zich hier niet aan en heeft in het café een gesprek met een dichter. Het gesprek gaat over engagement: de man vindt dat Van der Heijden meer over maatschappij-toestanden moet schrijven. Wanner Adri de monoloog van de halfdronken man beu is, gaat hij naar buiten, waar de ruzie nog in volle gang is. Plotseling geeft een onbekende man een keiharde vuistslag in het gezicht, waarna hij hem voor ‘vuile pornograaf’ uitscheldt. Het blijkt de filmer M. te zijn, die meent in een van de personages in Van der Heijdens roman ‘Advocaat van de hanen’ zijn vriendin Cosima te herkennen. In een brief legt Van der Heijden later aan de vrouw uit hoe zijn de relatie tussen verhaal en werkelijkheid moet zien.
Door dit incident staat hij enkele dagen later met een blauw oog, ‘als van de eerste de beste liederlijke kroegenvechter’, aan het sterfbed van zijn vader.

Op de avond van Tweede Pinksterdag, belt zijn moeder met het bericht dat zijn vader opnieuw in het ziekenhuis is opgenomen. Zijn vader was al vanaf 1987 meerdere malen opgenomen vanwege longklachten; deze keer is het longemfyseem. Zijn vader had nooit geprobeerd te stoppen met roken, zelfs niet toen ernstige longklachten zich voordeden. Nu zijn vader opgezwollen in het ziekenhuis ligt, is Adri vooral boos omdat zijn rust verstoord wordt. Adri wordt door zijn broer opgebeld met de mededeling dat hij meteen naar het ziekenhuis moet komen omdat de situatie zo ernstig is dat de longpatiënt het wellicht niet zal overleven.

Van der Heijden stamt uit een geslacht van stevige drinkers. Zijn vader ging er altijd op de brommer op uit om zich in verschillende cafés te laten vollopen. Vaak verwondde hij zich in een dronken bui, zodat hij in het weekend met een gezicht vol korsten rondliep. Door het vele drinken van zijn vader en de woedeaanvallen die daarop volgden, was Van der Heijden al op jeugdige leeftijd geobsedeerd door alcohol. Hij dacht zelfs even dat hij krankzinnig was. Hij had namelijk gelezen dat kinderen van alcoholisten minder verstandelijke vermogens zouden hebben dan normaal. Aanvankelijk haatte hij de drank en verafschuwde hij zijn vrienden bij hun eerste ‘sneeuwwitje’, maar later begon hij zelf ook veel te drinken. Hij ging zelfs prat op zijn eigen drankzucht; door nog meer te drinken dan zijn vader, kon hij hem op zijn eigen terrein verslaan. Van der Heijden doet in zijn leven meerdere pogingen om van de drank af te komen, maar die mislukken omdat de echte wil ontbreekt.
Half juni bezoekt hij zijn vader opnieuw. Zijn vader gaat snel achteruit en hij kan niet meer voldoende adem halen om gesprekken te voeren. Wel vertelt hij dat de artsen hem hebben
gezegd dat ze niets meer voor hem kunnen doen. De kunstmatige voeding is gestopt en zijn vader lijkt zich hierbij te hebben neergelegd. Op 15 juni sterft hij.
Samen met zijn vrouw Minchen en zijn zoon Tonio gaat Van der Heijden in augustus naar Frankrijk, maar hij moet veel aan zijn jeugd denken. Hij herinnert zich hoe hij ooit repro-ducties van bekende schilderijen kreeg, die zijn vader speciaal voor hem bij het Eindhovens dagblad had opgehaald. Na voltooiing van zijn eindexamen kreeg Adri van zijn vader een portefeuille. Maar het mooiste cadeau dat hij in zijn leven van zijn vader had gekregen was een timmerkaart met miniatuurgereedschap. Vier of vijf jaar oud was hij toen geweest. Daarom wil hij nu ook zo’n set gereedschap geven aan zijn zoon Tonio, ook wel Toto genoemd, die binnenkort vijf wordt.
Zijn vader sterft op de verjaardag van zijn kleinzoon. Van der Heijden is er niet bij, hij zit op dat moment in de trein naar Eindhoven. In het ziekenhuis vertelt zijn broer dat er niemand bij was toen zijn vader stierf. De schrijver neemt zich voor zijn vader bij het afscheid nemen nog een kus te geven, maar hij durft zijn dode vader niet aan te raken. De hele familie gaat naar huis, waar ze de begrafenisondernemer bellen, die diezelfde middag nog komt. De begra-fenisondernemer probeert de hele begrafenis naar zijn hand te zetten en dat lukt hem. Tenminste, bijna, want de weduwe staat er op dat ‘Bolero’ van Ravel gespeelt moet worden. Adri zelf had liever gezien dat ‘Rock around the clock’ van Bill Haley gespeeld werd, maar hij houdt dit idee maar voor zich. Wel belooft hij aan het eind van de crematie nog een toespraak te houden. Na de plechtigheid moet iets van Chopin gespeeld worden, een componist waar zijn vader een zwak voor had, omdat hij ooit een ontroerende film over het leven van Chopin gezien had. Terug in Amsterdam drinkt Van der Heijden met een vriend een fles wodka leeg.
De volgende dag viert Toto zijn kinderfeestje. Al snel zit de woonkamer vol met luidruchtige kinderen. De schrijver gaat naar zijn stamkroeg om aan zijn toespraak te werken, maar in plaats daarvan schrijft hij een brief aan zijn Tante die twee zoons had verloren. Van der Heijden had de gebeurtenis verwerkt in het boek ‘de sandwich’ en hij had zijn tante daar nooit over geïnformeerd hoewel hij gehoord had dat het boek haar erg had aangegrepen. Thuis teruggekomen is iedereen weer vertrokken, alleen wat slingers hangen er nog.

De uitvaart verloopt zoals de meeste uitvaarplechtigheden. De familie komt van heinde en ver en er wordt stemmige muziek gedraaid. De toespraak van Van der Heijden eindigt, hoe hij ook probeert...








Nog geen opmerkingen of toevoegingen op dit document geplaatst.
Wil jij een bericht plaatsen dan kan dat door op "post message" te klikken.