Titelbeschrijving:
Harry Mulisch: De Aanslag (1982)

Soort boek:
Het is een psychologische roman, want de veranderingen en denkwijze in Antons leven worden duidelijk beschreven.

Voorwerk:
Titel – De Aanslag, de moord op NSB’er Ploeg heeft ervoor gezorgd dat Antons ouders en broer worden vermoord door de Duisers. Het is dan ook een aanslag op zijn leven.
Motto – Overal was het al dag, maar hier was het nacht, neen, meer dan nacht.
C.Plinius Caecilius Secundus, Epistulae, VI, 16.
Proloog – De proloog kent 5 bladzijdes en geeft een aantal feiten over de familie Steenwijk weer.

Eigenlijke tekst:
De Aanslag telt 254 bladzijdes die zijn onderverdeeld in een proloog en vijf episodes. Deze vijf episodes zijn weer onderverdeeld in totaal twintig hoofdstukken. De episodes spelen zich af in respectievelijk 1945, 1952, 1956, 1966 en 1981.

Samenvatting:
Op een avond in januari 1945, aan het einde van de oorlog zit de familie Steenwijk een spelletje te spelen. Plots horen ze schoten, Peter, de oudste zoon ziet dat er iemand is neergeschoten. Het blijkt de NSB’er Ploeg te zijn. Het lijk wordt door de buren voor hun huis gesleept. Peter wil het weghalen, maar op dat moment komen de Duitsers. Peter wordt neergeschoten in het huis van Korteweg en zijn ouders worden gefusilleerd.
In 1952 komt Anton weer met de familie Beumer in contact, hij hoort dan pas wat er met zijn familie is gebeurd. Toch loopt het gesprek niet goed en wil hij weg, hij wil de oorlog vergeten. Het is 1956, Anton studeert af als anthesist. Op een avond spreekt hij Fake Ploeg jr., de zoon van de neergeschoten Ploeg. Ze discussieren over de schuldvraag en worden het niet eens over wiens schuld het nu was. Ze krijgen ruzie en Ploeg gooit een spiegel van Anton aan diggelen. In 1966 ontmoet hij Saskia zijn eerste vrouw en krijgen een kind, Sandra. In dit jaar ontmoet hij ook Cor Takes. Hij kan hem meer vertellen over de aanslag en wil ook graag feiten over Truus weten. Na veel gepraat komen Antons herinneringen boven en vertelt hij ze aan Takes. Het blijkt dat Saskia veel weg heeft van Truus. In 1981 hertrouwt Anton met Liesbeth en krijgen ze een zoon Peter. Het gaat hem financieel voor de wind. Tijdens een demonstratie spreekt hij Karin Korteweg, zij vertelt hem alles over de aanslag. De stukjes van de puzzel liggen op zijn plaats en het verhaal is voorbij.

Thema:
Het thema van dit boek is de schuldvraag, want wie heeft er nou schuld aan de gebeurtenissen in de oorlog? Wie is er het slachtoffer en wie de dader? Niet alleen Anton verloor zijn familie, Fake Ploeg verloor zijn vader. Aanvankelijk lijkt het de schuld van de Duitsers te zijn, maar hoe verder je komt des te moeilijker het is om de schuldige aan te wijzen. Wie is er nu schuldig aan de moord op Fake Ploeg? Als dit niet was gebeurd dan waren Antons ouders en zijn broer niet omgebracht.
Veel mensen zien de Duitsers als de schuldigen en willen ze daarom straffen, Anton daarentegen voelt zich schuldig over het feit dat hij nooit aan het verdriet van de familie Ploeg sr. heeft gedacht. Hij komt er pas achter als Fake Ploeg jr. ook zijn verhaal heeft verteld. Beiden krijgen nu een andere visie op de nare gebeurtenis.

Motieven:
- Het (nood)lot, als het ware zou een dobbelsteen dit kunnen symboliseren. Vlak voor de aanslag neemt de dobbelsteen een beslissende wending aan (ze spelen ook nog eens Mens-erger-je-niet) en voor de crisis de hij meemaakt in Italië.
- Stenen, op zich spelen ze een grote symbolische rol, want Anton heet Steenwijk, de dobbelsteen en Fake jr. gooit een steen door de ruiten van Anton. Hij leert zijn eerste vrouw kennen in Londen bij de tentoonstellig: Stone of Scone. Tevens krijgt Anton een inzinking na het zien van een steen.
- Herinnering, dit motief komt in allerlei situaties voor, zoals bij de afgesloten gebeurtenissen in zijn geest, waarin bijvoorbeeld alleen het beeld van de vingertoppen van het meisje die over zijn gezicht glijden oplichten. Later wordt Anton anesthesist: specialist in het vergeten, maar Cor Takes is het die ervoor zorgt dat hij zich de zin van Truus Coster herinnert.
- Oorlog, in het hele verhaal komt oorlog naar voren, zoals: de...








Nog geen opmerkingen of toevoegingen op dit document geplaatst.
Wil jij een bericht plaatsen dan kan dat door op "post message" te klikken.