Tekstbeleving: persoonlijke reactie en waardeoordeel

Ik vond het een zeer goed boek. Het was niet te moeilijk en toch was het mooi taalgebruik. Het was zowel spannend, meeslepend als schokkend. Enkele delen van het boek waren wel wat smerig. Ik kon voor iedereen wel sympathie opbrengen behalve voor Max en zijn kinderen. Sommige scènes waren wel geloofwaardig en herkenbaar maar andere waren weer heel onwaarschijnlijk, zoals de vampier neigingen van Agrippina. Het hele verhaal was wel waarschijnlijk genoeg om het als waarheid op te vatten. Het verhaal zat wel wat ingewikkeld in elkaar door de vele flash-backs en perspectiefwisselingen. Dit was wel zo gedaan dat je steeds van mening verandert over wat de werkelijkheid is. Het was een zeer origineel verhaal, omdat het origineel geschreven was. Het onderwerp kom je niet zo vaak tegen in boeken. Het einde vond ik wel verassend, dat Laurie eerst als gestoorde werd gezien.

Complete titelbeschrijving:

Uitgeverij Wolters – Noordhoff, Groningen 1983

Buitenstaanders telt 176 bladzijden. Het boek telt 4 hoofdstukken en een nawoord van Tony
van Winssen.

Samenvatting:

Ergens in een drassig gebied staat een zogeheten fasehuis. Dit huis is een onderdeel van een provinciaal psychiatrische inrichting die verderop in het bos ligt. In dit huis, dat wat weg heeft van een spookhuis, wonen vijf patiënten en hun psychiater. Hij is de bedenker van het gezinsproject en geeft onopvallend leiding aan dit gezin. De oudste van de vijf bewoners is Agrippina. Zij is een vrouw van een jaar of zeventig die in het verleden slachtoffer is geworden van geweld en seks. Ze lijdt aan waanvoorstellingen die waarschijnlijk door een hersentumor worden veroorzaakt. Haar zoon woont er ook en hij heet Lupo. Hij werd na zijn geboorte ondergebracht bij een andere vrouw en is dus niet door zijn moeder opgevoed. Vroeger is hij met een lelijke vrouw getrouwd uit medelijden. Ze kregen een mismaakt kind dat hij uit medelijden heeft vermoord. Later is hij ook betrokken bij de dood van zijn vrouw die door een ongeluk haar beide benen verloor. Hij schreef toen gedichten onder andere over zijn vrouw en kind. Hij wordt heel beroemd maar wordt later opgenomen. In de inrichting schrijft hij in opdracht van lezer liefdesbrieven. Biba en Ebbe zijn tweeling en belanden via een lange weg het fasehuis. Ze komen uit een probleemgezin en waren eerst met z'n drieën maar hebben haar drielingzuster Sterre geholpen bij haar zelfmoord. Sterre dacht dat er een monster in haar huisde en wilde Biba en Ebbe niet besmetten. Marrie is de jongste in huis en is een mongooltje. Zij is door Wibbe uit een tehuis voor alleenstaande moeders gehaald en in het fasehuis belandt. Wibbe is de psychiater maar wordt door de anderen als klusjesman gezien. Hij houdt zich voor de domme en laat niet merken dat hij normaal is.
De bewoners treffen voorbereidingen voor een herdenkingsfeest want het is de sterfdag van Sterre.
Max, Laurie en de kinderen gaan op vakantie naar Elba, ze vormen een standaard gezin voor de buitenstaanders maar in werkelijkheid hebben ze een slecht huwelijk. Ze raken van de weg en komen met de auto in het water terecht doordat Agrippina een bord weg heeft gehaald. Ze besluiten Marrie te volgen die daar langsloopt en komen terecht bij het fasehuis. Hier weten ze echter niets van en denken bij een gewoon gezin te zitten. Max wordt wakker op een bed naast Ebbe, hij probeert haar te verleiden. Laurie komt erachter dat hij dit vaker doet en neemt wraak door Lupo te verleiden. De twee jongetjes gaan het mongooltje Marrie pesten die niets doorheeft.
Lupo ziet echter niets in deze bezoekers en wil ze zo snel mogelijk weghebben. Wibbe haalt de auto uit het water en de gasten willen alweer wegrijden maar deze begeeft het. Hij moet in het dorp gerepareerd worden. Wibbe en Max brengen de auto weg en Wibbe legt Max uit over het fasehuis. Evertje Polder, de oude hond van Agrippina, wordt door Lupo per ongeluk doodgeschoten. In het bos waar de moord is gepleegd, probeert Laurie Lupo te verleiden maar daar heeft hij helemaal geen zin in. Waar Agrippina zin in heeft is in de twee jongetjes die ongestoord Marrie martelen. Agrippina denkt dat ze door vers bloed langer jong blijft en wil voor de verandering in plaats van muizenbloed eens mensenbloed drinken. Ebbe en Biba hebben een zwanenvleugel nodig voor het herdenkingsritueel van Sterre. Lupo schiet dus een zwaan af en snijdt er een vleugel af.
Als Biba en Ebbe op het dak, waarvan Sterre is afgesprongen, het ritueel uitvoeren, raken Wibbe en Max in paniek en willen het ritueel onderbreken. De anderen waarderen dit niet en sluiten ze op in de kelder en op zolder.
De twee zoontjes willen Marrie een lesje leren en er ontbreekt een groot mes uit de keuken. Agrippina verdwijnt in het bos, Lupo, Biba en Ebbe gaan op zoek en vrezen het ergste. Laurie gaat achter Lupo aan en verdwaalt in het bos. Uiteindelijk komt ze terecht bij het hoofdgebouw van de inrichting. Zij verteld daar aan de psychiater wat er in het fasehuis gebeurt. Deze vindt het niet verantwoord dat Agrippina 'los loopt' en neemt via een zender contact op met Wibbe die nog zit opgesloten.
Deze zegt echter dat er niets aan de hand is en dat Laurie gek is. Laurie krijgt van hem een paar kalmerende injecties. Lupo, Biba en Ebbe laten Max en Wibbe vrij. Nadat ze Agrippina op bed vinden na een aanval besluit Wibbe haar terug te brengen naar de inrichting. Hij neemt Laurie mee terug van de inrichting. Vervolgens volgen ze het spoor van de jongens naar het botenhuis. Het blijft een raadsel wat ze daar aantreffen. Laurie droomt de volgende dag nog half en heeft een nachtmerrie. Ze ontwaakt versuft op een terras. Max verteld haar dat ze last heeft van de verdoving en vandaar de nachtmerries heeft. Ze gaan niet meer terug naar het huis maar willen op vakantie. Laurie vraagt zich af of alles maar een nachtmerrie is geweest of dat haar herinneringen kloppen.

Titel en ondertitelverklaring:

De titel 'Buitenstaanders kan op drie manieren worden opgevat:

• De bewoners van de dependance van de psychiatrische inrichting zijn buitenstaanders voor de normale wereld.
• Max en Laurie en de kinderen zijn buitenstaanders, vreemden, voor elkaar.
• Max en Laurie lijken op het eerste gezicht de buitenstaanders tussen de patiënten, maar de echte buitenstaander is misschien wel de lezer.

Genre:

Het genre is in de epiek
Het genre is een Moderne roman.

Thema:

Het thema is hoe buitenstaanders in aanraking komen met normale mensen. Omdat niet bekend is wie nou eigenlijk normaal zijn en wie buitenstaanders zijn, moet je dat zelf bepalen. Je moet jezelf afvragen wie je nou de buitenstaanders vindt. Doordat de buitenstaanders plotseling geconfronteerd worden met de normale mensen, wordt het leven van allebei de groepen tijdelijk in de war gegooid. De confrontatie heeft grote gevolgen voor allebei de groepen. En door die gevolgen kom je er misschien wel achter wat je nou echt wil, je ziet in dat het leven van die buitenstaanders je wel aantrekkelijk lijkt.

Motieven:

1. Buitenstaan: Dit is een verhaalmotief. Je kunt het buitenstaan op verschillende manieren opvatten. Je kunt zeggen dat Max, Laurie en hun zoons buitenstaanders zijn. Ze staan buiten de 'familie' in het oude huis. Je kunt ook zeggen dat de 'familieleden' buitenstaanders zijn. Zij staan buiten de rest van de wereld. Ze leven afgezonderd van de rest van het land. Het is in ieder geval duidelijk dat er buitenstaanders zijn. Dat kun je ook al zien aan de titel. Wibbe voelt zich ook buitengesloten. Hij voelt zich buitengesloten van Agrippina en de rest. Bladzijde 132: Wat doe ik toch verkeerd, dacht de arme Wibbe, waarom hoor ik er niet echt bij? Hij deed toch zo zijn best, maar ondankbaarheid was zijn deel. Wibbe vindt Max een buitenstaander. Bladzijde 158: Hij had Max nooit in vertrouwen moeten nemen. Hij had niet mogen bezwijken aan de verleiding, een buitenstaander in te lichten over de wonderen die hij hier verrichtte.
   Je kunt buitenstaanders dus op verschillende manieren opvatten. Het is in ieder geval duidelijk dat er buitenstaanders zijn, waardoor er veel verwarring ontstaat tussen de 'gewone mensen' en de 'buitenstaanders'.
2. sprookje: In sprookjes gebeuren dingen die in het normale leven niet voorkomen.
   Dit wordt door een lezer niet vreemd gevonden, het is de werkelijkheid van het sprookje. Er komen dingen in voor die veel van een sprookje weg hebben, zoals heksachtige eigenschappen van Agrippina en de namen van Ebbe, Biba en Lupo.
   Dit motief sluit goed aan bij het thema, want in een sprookje is er ook een andere realiteit.
3. realiteit: De hoofdpersonen hebben allemaal een andere perceptie van realiteit.
   Deze verschillende percepties leiden ertoe dat ze aldoor miscommuniceren met elkaar. Ze begrijpen elkaars realiteit niet. De sleur van het dagelijks leven, denk aan het huwelijk van Max en Laurie, leidt al gauw tot vluchten uit de realiteit. Hoe gaat de moderne psychiatrie hiermee om?
4. liefde: Dit is ook een verhaalmotief. Lupo heeft een liefdesbrievenfabriek, Agrippina heeft maar één liefde gehad, en vindt nu liefde bij Evertje Polder. Lupo wil met zijn liefdesbrievenfabriek mensen gelukkig maken, hij wil ook Laurie en Max gelukkig maken door een liefdesbrief te schrijven namens Max en die stiekem in Lauries zak te stoppen.
   Lupo heeft ook uit liefde Evertje Polder doodgeschoten. Hij wilde haar uit haar lijden door haar dood te schieten. Dit deed hij omdat hij van haar hield. Agrippina en de rest van de 'familie' houden allemaal van elkaar, ondanks het feit dat ze allemaal verschillend zijn. Ondanks dat ze psychisch gestoord zijn. Sterre heeft zelfmoord gepleegd uit liefde. Ze walgde van zichzelf en wilde anderen daar niet mee opschepen. Ze hield te veel van de anderen om hen op te schepen met haar walgelijkheid. Daarom besloot ze zelfmoord te plegen. Ze wilde daarbij geholpen worden door Biba en Ebbe. Zij hebben dat uit liefde voor Sterre dan ook gedaan.

Structuur:

Er is sprake van een ruimbeeld, want de lezer weet meer van de personages dan zij van elkaar. Dit komt door een alwetende auctoriale verteller buiten het verhaal, die meer weet dan de personages en die alles aan de lezer vertelt.
De combinatie van het hete weer en het onweer met het vreemde huis wat erg afgelegen ligt roept een broeierige sfeer op, waarin vreemde 'gekke' situaties en gebeurtenissen te verwachten zijn.
De flashbacks worden allemaal in ’n...








Nog geen opmerkingen of toevoegingen op dit document geplaatst.
Wil jij een bericht plaatsen dan kan dat door op "post message" te klikken.