Voorwoord

Het onderwerp genetische manipulatie is tegenwoordig een geliefd onderwerp voor discussies. Dit komt vooral doordat je er overal mee te maken krijgt: in de landbouw, de geneeskunde, de voedingsindustrie en natuurlijk in het biotechnische onderzoek. Het probleem hierbij is dat het nog niet bekend is in welke mate het genetisch manipuleren schade kan toebrengen aan de mensheid en aan het milieu. Dit is eigenlijk een logisch probleem, omdat het genetisch onderzoek en het manipuleren nog niet zo lang aanwezig is in het onderzoek. Nog maar enkele tientallen jaren doet de mens aan genetische manipulatie (genetische modificatie). Het begon allemaal op kleine schaal met weinig middelen en weinig wetenschappelijke kennis. Maar deze wetenschap is tegenwoordig een grote en commerciële wetenschap. Zo zijn er al een aantal wetenschappelijke ontdekkingen gedaan en men verwacht dat met behulp van genetische manipulatie in de (nabije?) toekomst organen van dieren bij mensen kunnen worden ingebracht. Ook is er nu genetisch gemodificeerd eten te koop in bijna elke supermarkt. Ons voedsel zit vaak vol met genetisch gemanipuleerde ingrediënten en dat vaak zonder dat wij het weten.
Genetische manipulatie kent natuurlijk voor- en tegenstanders. Deze zal ik dan ook bespreken in deze praktische opdracht. Ook zal ik ingaan op de geschiedenis van genetische manipulatie en op enkele toepassingen van genetische manipulatie.

Ik heb dit onderwerp gekozen omdat het een veel besproken onderwerp is en omdat er veel kritiek op is. Ik weet nog niet zoveel over genetische manipulatie maar na het maken van deze praktische opdracht hoop ik wat meer hierover te weten. Ik vind het een interessant onderwerp omdat het erg actueel is. Genetische manipulatie is een typisch onderwerp van de laatste jaren.

Wat is genetische manipulatie?

Bij genetische manipulatie wordt over het algemeen gelijk aan vreemde organismen gedacht. Er wordt dan gedacht aan schapen met vijf poten, pratende tomaten en nog meer dingen. Maar dit is niet waar en ik zal nu uitleggen wat genetische manipulatie dan wel is.

Ieder levend organisme (planten, dieren en mensen) is opgebouwd uit genen. De genen zijn de dragers van alle aangeboren eigenschappen van het organisme. De genen, ook wel DNA genoemd, is dus een soort lijst waarop staat hoe een organisme in elkaar zit. Genetische manipulatie is een techniek waarmee de mens deze lijst van informatie probeert te veranderen. Genetische manipulatie is dus eigenlijk een soort knip- en plakwerk met levend materiaal. Er worden genen, stukjes DNA, uit het ene organisme ‘geknipt’ en in het andere organisme ‘geplakt’. Zo kan aan maïs bijvoorbeeld een erfelijke eigenschap van een vuurvliegje worden toegevoegd.

Genetische manipulatie is meestal in het voordeel van de mens. Zo wordt bijvoorbeeld bij de kunstmatige bevruchting van runderen een gen (meestal van een ander organisme) aan de cellen toegevoegd dat de informatie bezit waardoor de toekomstige koe meer melk levert of groter wordt dan het ‘origineel’.
Genetisch gemanipuleerd voedsel is te koop in vele supermarkten. Deze bevatten bepaalde genen uit bacteriën en virussen. Deze zorgen vooral voor het versnellen van het groeiproces van de producten.

Steeds meer agrarische bedrijven maken gebruik van genetische manipulatie. Tegenwoordig zijn er tomaten met een gen dat verzachting tegengaat, aardappels met genen die insecticiden afstoten, katoen met genen die onkruidverdelgers weerstaan en nog veel meer. Hoewel de ontwikkeling nog steeds bezig is, worden vee en vis ook al genetisch gemanipuleerd.


Geschiedenis

In de negentiende eeuw is Charles Darwin ervan overtuigd dat erfelijke eigenschappen in de loop van de tijd kunnen veranderen. Hoewel hij geen beschikking heeft over harde bewijsmaterialen, blijft hij geloven dat er een sterke scheiding bestaat tussen de erfelijke kenmerken en de veranderingen die tijdens het leven optreden. Deze overtuiging weerspiegelt het geloof dat de erfelijke eigenschappen ergens in het lichaam in materie zijn opgeslagen. Dat de uiterlijke kenmerken van planten en dieren in de loop van de tijd toch kunnen veranderen, komt volgens Darwin doordat er bij de overdracht van het genetische materiaal soms iets fout gaat.
Johann Mendel komt tot de conclusie dat erfelijke eigenschappen tot stand komen onder invloed van 2 onafhankelijke ‘factoren’. Één daarvan is afkomstig van de vader en één van de moeder. Vanaf 1890 komt het onderzoek een tijd lang stil te liggen. In 1902 wordt het verband gelegd tussen de verdubbeling van chromosomen en erfelijkheid: de erfelijke factoren zitten in de chromosomen, waarvan beide ouders twee setjes hebben. Allebei dragen zij één van de twee factoren over op hun kind. De ene factor kan hierbij overheersen. In 1920 wordt het bewijs voor deze theorie geleverd met behulp van de fruitvlieg. Vanaf ongeveer 1950 doet de mens aan genetische manipulatie. Wetenschappers zijn begonnen door middel van bestraling. In het begin bestraalde men voornamelijk dieren om zomaar eens te kijken wat er dan gebeurde en men bestudeerde dit. Op deze manier kon men later, wanneer de wetenschap al meer vooruitgang had geboekt, voorspellen wat er ging gebeuren. Door deze vele onderzoeken kwam men meer te weten over de proefdieren en hun reacties. Hierdoor kon men gerichter onderzoek gaan doen.
Men heeft eigenlijk altijd (en ook tegenwoordig nog) op dieren geëxperimenteerd. Met een paar uitzonderingen. Bijvoorbeeld in de Tweede Wereldoorlog. Toen hebben Duitse wetenschappers geëxperimenteerd met Joodse gevangenen. Zo konden de Duitse wetenschappers eindelijk experimenteren met echte mensen. Deze Joodse slachtoffers stierven allemaal onder afschuwelijke omstandigheden. Sommige van deze Duitse wetenschappers hebben hun resultaten beschreven in boeken, waarover nog altijd veel ophef is. Eigenlijk iedereen, dus zowel voor- als tegenstanders, zijn het er over eens dat dit afschuwelijke praktijken moeten zijn geweest in de geschiedenis van de wetenschap. Vanaf 1970 is de wetenschap zover vooruitgegaan dat het DNA van planten en dieren kon worden veranderd. Later ging men ook voedsel genetisch manipuleren.


Toepassingen van genetische manipulatie

Genetische manipulatie in de wetenschap
In de afgelopen jaren zijn de mogelijkheden van genetische manipulatie enorm toegenomen. De mens komt wetenschappelijk gezien steeds verder. Vroeger was er alleen de mogelijkheid om van buitenaf te manipuleren door middel van straling, maar vandaag de dag kan zelfs een zogenaamde DNA-code veranderd worden. Dit gebeurt allemaal in het belang van de wetenschap.

Genetische manipulatie in de gezondheidszorg
Men probeert met behulp van genetisch manipuleren te kijken of dieren door middel van DNA-verandering immuun kunnen worden gemaakt voor bepaalde ziektes. Ook worden er nieuwe medicijnen getest op dieren om te zien of er eventueel bijwerkingen optreden. In sommige ziekenhuizen wordt ook al gentherapie toegepast. Dit gebeurt wel op kleine schaal omdat er nog veel risico’s aan verbonden zijn. Soms neemt men bij een ongeneeslijke ziekte de gok om een dergelijke gentherapie toe te passen. Verder wordt er gewerkt aan xenotransplantatie. Dit houdt in dat er dieren gebruikt worden om organen te kweken die later bij de mens kunnen worden geïmplanteerd. De mogelijkheden hiervan worden nog onderzocht maar misschien zal het donorentekort door deze ontwikkelingen tot de verleden tijd behoren. Een nadeel van xenotransplantatie is wel dat de dieren onder zeer slechte omstandigheden moeten leven. De dierlijke organen moeten namelijk heel steriel zijn, anders ontstaat de kans dat zich infecties voordoen. Een andere zeer beroemde en beruchte vorm van genetische manipulatie is het klonen van organismen. Dit is een techniek waarbij erfelijk materiaal van een organisme wordt gekopieerd. Hierdoor verkrijgt men een precies hetzelfde organisme.

Genetische manipulatie in de voedselbranche
Steeds vaker kom je in de krant een artikel tegen over voedsel dat genetisch gemanipuleerd is. Er moet hier wel een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen voedsel dat gemanipuleerd is en voedsel dat gemanipuleerde bestandsdelen bevat. Chocolademelk waar een gemodificeerd zetmeel aan toegevoegd...








Nog geen opmerkingen of toevoegingen op dit document geplaatst.
Wil jij een bericht plaatsen dan kan dat door op "post message" te klikken.